ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ, ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਤੇ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਨੂੰ FDA ਦਾ ਨੋਟਿਸ, 'ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ' ਦੇ ਵਿਗਿਆਪਨ 'ਤੇ ਹੋਈ ਕਾਰਵਾਈ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਮੁੰਬਈ: ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਐਡਮਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ, ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਅਤੇ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਇਚੀ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਤਿੰਨੋਂ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਂਦਰਾ ਸਥਿਤ ਘਰ ਮੰਨਤ, ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੁਹੂ ਸਥਿਤ ਘਰ ਅਤੇ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਐਲਐਲਪੀ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਦੋਸ਼

FDA ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਗਿਆਪਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ, ਸੰਵਾਦ, ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮ, ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਸੰਦਰਭ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦ ਦਾ ਅਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਇਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿਮਲ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸਬੂਤ ਮੰਗੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਕੀ 'ਵਿਮਲ ਇਲੈਚੀ' ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਉਤਪਾਦ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀ ਇਹ ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ ਜਾਂ ਤੰਬਾਕੂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਰੋਗੇਟ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਂਡ-ਐਕਸਟੇਂਸ਼ਨ ਹੈ।

ਹੁਕਮ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਂਡੋਰਸਮੈਂਟ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਦੀ ਕਾਪੀ ਅਤੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹਿੰਮ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਗਿਆਪਨ ਏਜੰਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗੀ ਗਈ

ਐਫਡੀਏ ਨੇ ਸਾਰੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ, ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿਖਾਏ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਿਖਾਏ ਗਏ।

ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

15 ਦਿਨ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਮਾਂ

ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਮਿਲਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਨਿੱਜੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

FDA ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜਾਂ ਜਵਾਬ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੋਟਿਸ ਦੇ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਗੁਟਖਾ ਅਤੇ ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ

ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਕਟ (FSS ਐਕਟ 2006) ਦੀ ਧਾਰਾ 30(2)(a) ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 13 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਸਟੋਰੇਜ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਗੁਟਖਾ ਅਤੇ ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ ਵਾਲੇ ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਨਿਕੋਟੀਨ 'ਤੇ 2012 ਤੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਰ ਸਾਲ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ 13 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ FDA ਨੇ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਐਕਟ (FSS ਐਕਟ), 2006 ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 24 ਅਤੇ 53 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ:

ਸੈਕਸ਼ਨ 24: ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ।

ਸੈਕਸ਼ਨ 53: ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਪਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦੀ ਧਿਰ ਹੈ।

ਕਿਉਂਕਿ ਤਿੰਨੋਂ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਐਡੋਰਸਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਪਰੋਕਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।