Bollywood : ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ 'ਬਾਲੀਵੁੱਡ' ਸ਼ਬਦ, ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?

ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਨੇਮਾ ਜਗਤ ਨੂੰ ਹਾਲੀਵੁੱਡ (Hollywood) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ (Bollywood) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਜ਼ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਪਾਇਆ।

ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਮਿਲੀ? ਅੱਜ ਇਸ ਆਰਟੀਕਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸ਼ਬਦ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ।

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆ?

ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਅਤੇ ਬਿਮਲ ਰਾਏ ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਦੋਂ ਬੰਗਾਲ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਈਐਮਡੀਬੀ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਟਾਲੀਗੰਜ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਫਿਲਮ ਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਟਾਲੀਵੁੱਡ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਬੰਬਈ, ਜੋ ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਨਾਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਵੁੱਡ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਕਿਹੜੀ ਸੀ?

ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 100 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1913 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ 1931 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟਾਕੀ ਫਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਆਲਮ-ਆਰਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਰਦੇਸ਼ੀਰ ਇਰਾਨੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ- ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ (1913)

ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੋਲਦੀ ਫਿਲਮ - ਆਲਮ-ਆਰਾ (1930)

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ - ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ

ਕਦੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਿਵਸ?

ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਿਵਸ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ 24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 20 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਿਵਸ ਯਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਦਿਵਸ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਮਲਟੀਪਲੈਕਸ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ 99 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਨੇਮਾ ਦਿਵਸ - 24 ਸਤੰਬਰ

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਿਵਸ - 20 ਸਤੰਬਰ