ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਮੰਤਰ

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ‘ਚਰੈਵਿਤ, ਚਰੈਵਿਤ’ ਦੀ ਰਾਹ ਸੁਝਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚੱਲਦੇ ਰਹੋ-ਚੱਲਦੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਥੱਕੇ, ਰੁਕੇ ਅਤੇ ਬੇਰੋਕ ਤੁਰਨ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਰੁਕਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਨਿਰੰਤਰ ਮਰਦਾਨਗੀ ’ਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਅਟੁੱਟ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੀ ਫਿਕਰ ਕੀਤੇ ਬਗ਼ੈਰ ਸਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਹਾਰ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਭਾਗ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਗਦਾ। ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੱਲਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ, ਜੀਵੰਤ ਭਾਵ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਲੀਨ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਤੇ ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਾਰਥਕਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਲਟ ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾ ਮੌਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਠਹਿਰਾਅ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੁਕੰਮਲ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਲਗਾਤਾਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਯਕੀਨੀ ਹੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਂਗੇ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਥੱਪੜ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਬੇਕਾਰ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਭਾਗ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਬੇਸ਼ੱਕ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿਚ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

-ਐੱਸਐੱਨ ਦੁਬੇ, ‘ਸਨੇਹੀ’।