ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾ Shopping Mall? 163 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਅੱਜ ਵੀ Nike ਤੇ Adidas ਭਰਦੇ ਨੇ ਕਿਰਾਇਆ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1,0,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਰਿਟੇਲ ਸੈਂਟਰ ਹਨ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਲ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਲ (India's First Mall) 1863 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ 163 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਮਾਲ ਬਾਰੇ।

ਇਹ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਲ

ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ 'ਸਪੈਂਸਰ ਪਲਾਜ਼ਾ' (Spencer Plaza) ਹੈ, ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਅੰਨਾ ਸਲਾਈ (ਮਾਊਂਟ ਰੋਡ) 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1863 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟਲ ਸਟੋਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇਸ ਮਾਲ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਮਲਟੀ-ਲੇਵਲ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।

ਕਿੰਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?

ਸਪੈਂਸਰ ਪਲਾਜ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 1895 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸਟੋਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1983 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜਨਤਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ। 8 ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ (1 ਮਿਲੀਅਨ) ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਟੇਲ ਅਤੇ ਆਫ਼ਿਸ ਸਪੇਸ ਹੈ।

ਕਿਸਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਪਹਿਲਾ ਮਾਲ?

ਸਪੈਂਸਰ ਪਲਾਜ਼ਾ ਨੂੰ 1863-1864 ਵਿੱਚ ਅੰਨਾ ਸਲਾਈ ਵਿੱਚ ਚਾਰਲਸ ਡੁਰੰਟ ਅਤੇ ਜੇ. ਡਬਲਯੂ. ਸਪੈਂਸਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਸ ਮਾਲ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ 'ਸੀ.ਆਰ. ਨਾਰਾਇਣ ਰਾਓ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ' ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਡਿਵੈਲਪਰ 'ਮੰਗਲ ਤੀਰਥ' ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੁੱਖ ਠੇਕੇਦਾਰ 'ਤਾਰਾਪੋਰ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ' ਸੀ।

ਹੁਣ ਕੌਣ ਹੈ ਇਸ ਮਾਲ ਦਾ ਮਾਲਕ?

ਸਪੈਂਸਰ ਪਲਾਜ਼ਾ ਨੂੰ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕੰਪਨੀ 'ਮੰਗਲ ਤੀਰਥ ਐਸਟੇਟ ਲਿਮਟਿਡ' (MTEL) ਨੇ ਪ੍ਰਮੋਟ ਅਤੇ ਡਿਵੈਲਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ (NRIs) ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਕੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਾਸ਼ੀ ਸਦਾਰੰਗਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੁਣ ਐਮ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਚੇਲਾਰਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਉਪਲਬਧ ਹਨ?

ਅੱਜ ਇਸ ਮਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਡੀਡਾਸ (Adidas), ਬਾਟਾ (Bata), ਬਲੈਕਬੇਰੀ (Blackberry), ਲਿਵਾਈਸ (Levi's), ਲੋਰੀਆਲ (L'Oreal), ਨਾਈਕੀ (Nike), ਪੀਟਰ ਇੰਗਲੈਂਡ (Peter England), ਰੀਬੋਕ (Reebok), ਟਾਈਟਨ (Titan) ਅਤੇ ਜੋਡੀਐਕ (Zodiac) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਾਲ ਵਿੱਚ ਡਾਈਨਿੰਗ (ਖਾਣ-ਪੀਣ), ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।