ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਨੇ ਲਗਾਇਆ ਬਿਜ਼ਨਸਮੈਨ ਵਾਲਾ ਦਿਮਾਗ, ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਹੋਏ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਸਬਕ; ਬੋਲੇ - 'ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਫਿਊਚਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੱਥਾਂ 'ਚ'

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮ ਬੈਠਕ ਹੋਈ। ਏਜੀਐਮ ਵਿੱਚ ਰਿਲਾਇੰਸ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ। ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਇਲ-ਟੂ-ਟੈਲੀਕਾਮ ਅਤੇ ਰਿਟੇਲ ਗਰੁੱਪ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਕੰਮ "ਲਗਭਗ ਪੂਰਾ" ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੈਲਿਊ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੀ ਉਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਫੇਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਅੰਬਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਕਾਸ਼, ਈਸ਼ਾ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਹੁਣ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਅਹਿਮ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਹੀ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਅਗਲੇ ਫੇਜ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਗੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਕਾਮ, ਰਿਟੇਲ, ਡਿਜੀਟਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਊ ਐਨਰਜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਕਦਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

'ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਫਿਊਚਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ'

ਅੰਬਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰਸ ਤੋਂ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਤੁਹਾਡੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਰਿਲਾਇੰਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਚਾਈਆਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣਗੇ।" ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ ਨੇ ਟੈਲੀਕਾਮ ਅਤੇ ਰਿਟੇਲ ਸੈਗਮੈਂਟ ਲਈ ਨਵੇਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਪਲਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਨੰਤ ਨੇ ਐਨਰਜੀ ਸੈਗਮੈਂਟ ਲਈ ਬਿਜ਼ਨਸ ਅਪਡੇਟ ਦਿੱਤਾ।

ਭਰਾ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਵਿਵਾਦ

ਰਿਲਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1977 ਵਿੱਚ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਪਕ ਧੀਰੂਭਾਈ ਅੰਬਾਨੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵੱਡੇ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੰਬਾ ਵਿਵਾਦ ਚੱਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੋਈ ਵਸੀਅਤ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਨੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਮਾਨ ਸੌਂਪਣ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨਲੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੂੰ ਡਿਵਾਈਡ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਕਿਸਦੇ ਕੋਲ ਕੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ?

ਅੰਬਾਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਸ਼ਾ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਨੇ ਹੁਣ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅਹਿਮ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਈਸ਼ਾ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਅਨੰਤ ਐਨਰਜੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ "ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਰਟੀਕਲ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਵੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਓਵਰਆਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਅੰਬਾਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਵੇ ਤਿੰਨ ਸਰੀਰ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਆਤਮਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਰਿਲਾਇੰਸ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਖੰਡ ਰਿਲਾਇੰਸ, ਹੁਣ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ।"

ਕੈਸਾ ਹੈ ਅੱਗੇ ਦਾ ਪਲਾਨ?

ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਖੁਦ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਰਿਲਾਇੰਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ 30-40 ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 500 ਨੌਜਵਾਨ ਲੀਡਰਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਅੱਛੀ ਸਮਝ, ਡੂੰਘੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ ਜਨੂੰਨ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ। ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਈਡ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਰਿਲਾਇੰਸ ਦਾ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕਲਚਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਰਹੇ।

"ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਅਨੰਤ"

ਅੰਬਾਨੀ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਪਲਾਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬੇਟੇ ਦੁਆਰਾ ਮੇਨ ਆਇਲ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ, ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲਸ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਐਨਰਜੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦਾ ਡਿਟੇਲ ਪਲਾਨ ਦੱਸਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਅਨੰਤ" ਕਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅਤੇ 500 ਨੌਜਵਾਨ ਲੀਡਰਸ ਮਿਲ ਕੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ।