ਖੰਡ ਲਈ ਤਰਸੇਗੀ ਦੁਨੀਆ! ਅਲ ਨੀਨੋ ਤੇ ਈਥਾਨੌਲ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਬਰਾਮਦ 'ਤੇ ਲੰਬੀ ਬਰੇਕ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਖੰਡ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬਰਾਮਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੰਡ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਅਲ ਨੀਨੋ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਹੈ।

ਭਾਰਤ 'ਚੋਂ ਖੰਡ ਗਾਇਬ, ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਕਦੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੰਡ ਨਿਰਯਾਤਕ ਸੀ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅਗਲੇ 2-3 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾ ਸਕੇਗਾ।

ਦਰਅਸਲ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦਾ ਸਰਪਲੱਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਹਰ ਸਾਲ ਔਸਤਨ 6.8 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਖੰਡ ਦਾ ਬਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹ ਘਟ ਕੇ 8 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਲ ਨੀਨੋ ਨੇ ਵਿਗਾੜੀ ਫਸਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

ਇਸ ਵਾਰ ਅਲ ਨੀਨੋ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੌਨਸੂਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਬਾਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਅਲ ਨੀਨੋ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੁਰਾਕੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕਮੀ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਈਥਾਨੋਲ ਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਖੰਡ ਘਟਾਈ

ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਈਥਾਨੌਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਪੈਟਰੋਲ 'ਚ ਈਥਾਨੋਲ ਬਲੇਡਿੰਗ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਗੰਨੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖੰਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਈਂਧਨ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਜੋ ਗੰਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਖੰਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਈਥਾਨੌਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੰਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ

ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੰਡ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 27.9 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ ਲਗਭਗ 28.5 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਖੁਦ ਮੰਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਟਾਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਕੀ? ਦਰਾਮਦ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਜੇਕਰ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 2027-28 ਤੱਕ ਖੰਡ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੰਡ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 'ਤੇ 2026 ਤੱਕ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਰਗੇ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਲ ਨੀਨੋ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਈਥਾਨੋਲ ਰਣਨੀਤੀ ਇਕੱਠੇ ਖੰਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਰਾਮਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਘਰੇਲੂ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਖੰਡ ਸੰਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।