ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਕਿੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ? ਫਲਾਈਟ ਉਡਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਇਲਟ, ਸਟੱਡੀ ’ਚ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ

ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਲਈ ਗਈ ਅਜਿਹੀ ਝਪਕੀ ਨੂੰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਲੀਪ (Microsleep) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਲੀਪ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਅਣਇੱਛਤ ਨੀਂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਤਾ ਖ਼ੁਦ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਵਾਹਨ ਜਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਗਦਾ ਹੋਇਆ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ। ਸਲੀਪ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਲੀਪ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੈ।

ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਲੀਪ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਲੀਪ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਥਕਾਵਟ ਹੈ। 38.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਿਰਫ਼ 37.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸਵਸਥ ਜਾਂ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, 24.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਡਾਣ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਡਰ ਦੱਸਿਆ।

ਈਸੀਏ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਮਾਂਡਰ ਦੇ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਫਲਾਈਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਇਲਟ (ਪਾਇਲਟ-ਇਨ-ਕਮਾਂਡ) ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਫਲਾਈਟ ਡਿਊਟੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਆਰਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਛੋਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਨੇਗੇਟਿਵ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਪਾਇਲਟ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਪਾਉਂਦੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ

ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 38.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਮਾਂਡਰ ਦੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ 15.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੋ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਕੀਤੀ। ਲਗਭਗ 69.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ

ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੇਫਟੀ EASA ਨੇ ਪੀਪਲ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸਹੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ, ਸੰਚਾਲਨ ਸੰਬੰਧੀ ਉਪਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੂ ਮੈਂਬਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬੁਰੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਆਪਣੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਸਕਣ।

ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ਇਥੋਪੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਬੋਇੰਗ 737 ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਡਾ ਰਹੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਇਲਟ ਕੰਟਰੋਲ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ ਸੌਂ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਹ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਏ। ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਐਨਾਲਿਸਟ ਐਲੇਕਸ ਮਾਚੇਰਾਸ ਨੇ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੇ ਸੌਂ ਜਾਣ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ।

ਇਹ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਿਚਕਾਰ ਆਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਦਰ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 24,000 ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।