- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਰੂਸ, ਈਰਾਨ, AI ਤੇ ਅੱਤਵਾਦ... MI5 ਮੁਖੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੀਤਾ ਆਗਾਹ
AI ਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਵਰਗੇ ਅਦਿੱਖ ਖ਼ਤਰੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ’ਚ MI5 ਦੀ ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
Posted By Paramjit Kaur
Publish Date: Wed, 14 Oct 2026 10:19 AM (IST)
Updated Date: Wed, 14 Oct 2026 10:21 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਲੰਡਨ। ਕੀ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ’ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਇਸ ਲਈ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ MI5 ਦੇ ਮੁਖੀ ਕੇਨ ਮੈਕਲਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਾਲੀਆ ਸੰਬੋਧਨ ’ਚ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਕਟਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ’ਚ ਮੈਕਲਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦਾ 'ਨੰਬਰ ਵਨ ਹਮਲਾਵਰ' ਰੂਸ
MI5 ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ, ਯਾਨੀ 'ਨੰਬਰ ਵਨ ਹਮਲਾਵਰ' ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਕਲਮ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਜੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੁਕਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ NATO ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਜੰਗ ਛਿੜਨ ਦੀ ਨੌਬਤ ਨਾ ਆਵੇ।
ਮੈਕਲਮ ਨੇ ਰੂਸ ਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ’ਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰੂਸੀ ਦੂਤਾਵਾਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲਗਪਗ 1,000 ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ’ਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੂਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਰੂਸ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ
ਰੂਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਈਰਾਨ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਕਲਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ’ਚ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ, ਈਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਪਰਾਧੀ ਗਿਰੋਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ-ਸਮਰਥਿਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ’ਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ’ਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ’ਚ ਯਹੂਦੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਤੇ ਹੁਣ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਟਿਕਾਣੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾਰਜ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
AI, ਸਾਈਬਰ ਜੰਗ ਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਨਵਾਂ ਹਥਿਆਰ
ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੁਣ AI ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। MI5 ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਨੇ ਹੈਕਰਾਂ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸਾਈਬਰ ਜੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਮਲਾਵਰ ਹੁਣ AI ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ AI ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜੈਵਿਕ ਹਥਿਆਰ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਘਾਤਕ ਵਾਇਰਸ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ’ਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਜਿਹੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਤਕਨੀਕ ਜਾਂ ਸਿਸਟਮ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਤਵਾਦ, ਨਸਲੀ ਨਫ਼ਰਤ ਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥ
ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਇੰਝ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ’ਚ ਇਸੇ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 'ਗੰਭੀਰ' ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਅਗਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ (IS) ਵਰਗੇ ਸੰਗਠਨ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟੜਪੰਥ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹੇ ’ਚ MI5 ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰੁਝਾਨ ਇਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨਫ਼ਰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੋਚ ’ਚ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਸਿਰਫ਼ 13 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਰਾਹੀਂ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਤੇ ਰੂਸ ਦੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਂਡੀ ਬਰਨਹੈਮ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਰੂਸ ਨੇ ਸਾਲ 2016 ’ਚ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਸਬੰਧੀ ਹੋਏ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ’ਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਬਾਰੇ MI5 ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਜਗ-ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੌਰਾਨ 'ਰੂਸ ਟੁਡੇ' ਵਰਗੇ ਰੂਸੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਟ੍ਰੋਲਾਂ ਤੇ ਬੋਟਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਂ ਫ਼ੈਸਲਾਕੁੰਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ।