ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਦਲੇਗਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ? ਜਨਰਲ ਮੁਨੀਰ ਦਾ ਚਾਰ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ 15 ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਪਲਾਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਕਾਰਨ ਕਿਰਕਿਰੀ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਸੱਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਕਿਸ ਕੋਲ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਮਾਨ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਅਣਐਲਾਨਿਆ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ?
Publish Date: Fri, 09 Oct 2026 01:54 PM (IST)
Updated Date: Fri, 09 Oct 2026 01:56 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਕਾਰਨ ਕਿਰਕਿਰੀ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਸੱਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਕਿਸ ਕੋਲ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਮਾਨ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਅਣਐਲਾਨਿਆ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ‘ਦਿ ਇਕਨਾਮਿਸਟ’ ਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਥਿਤ ਨਾਪਾਕ ਚਾਲ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਮਲਾ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਮਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਣਐਲਾਨੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਜਨਰਲ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ 12, 15 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਛੋਟੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਮਝੋ, ਕੀ ਹੈ ਮੁਨੀਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਪਲਾਨ?
ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ 1947 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸੂਬਿਆਂ - ਪੰਜਾਬ, ਸਿੰਧ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੂਬਾ ਪੰਜਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 12.8 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੂਬਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਹੈ।
ਮੁਨੀਰ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੂਬੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੱਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਅਸਲ ਮਕਸਦ—‘ਫੁੱਟ ਪਾਓ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰੋ’
ਤਰਕ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਹੋ ਗਈ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁਨੀਰ ਦੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ‘ਫੁੱਟ ਪਾਓ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰੋ’ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਠਪੁਤਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਛੋਟੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਕਮਾਨ ਜਾਂ ਤਾਂ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਆਗੂਆਂ ਕੋਲ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਿੱਧੇ ਸਰਕਾਰ, ਯਾਨੀ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।
ਅਸਲ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੁਨੀਰ ਦੇ ਅਸਲ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਅਜਿਹੇ ਸੂਬੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਪੀਐੱਮਐੱਲ (ਐੱਨ) ਅਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਦਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦਬਦਬਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੁਨੀਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਖਟਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਬਦਲਵੇਂ ਤਾਕਤ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਗੜ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬਦਹਾਲੀ ਦਾ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੌਣ? ਹੁਣ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੁਨੀਰ ਭਾਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਾੜੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਦਾ ਰੋਣਾ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਫੌਜ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਟੈਕਸਦਾਤਿਆਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ’ਤੇ ਐਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ’ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਟਿਕਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਸਬਕ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ 45 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਿੱਧੇ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਨਾਮਮਾਤਰ ਦੀਆਂ ਸਿਵਲ ਸਰਕਾਰਾਂ ਰਹੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਸਰਕਾਰ, ਉਹ ਵੀ ਵਰਦੀਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਲੱਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਤਣਾਅ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ‘ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ’ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ, ਜਿਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਮੁਨੀਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਫੌਜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਮੁਨੀਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਕਿੱਥੋਂ ਤੱਕ? ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਲਾਕ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਮੁਨੀਰ ਨੇ ਪੀਐੱਮਐੱਲ (ਐੱਨ) ਅਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ’ਤੇ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਦਬਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣ ਤੱਕ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੁਣ ਸਮਝੋ ਮੁਨੀਰ ਦੇ ਇਸ ਪਲਾਨ ਦੇ ਮਾਇਨੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਣ ’ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਤਸਵੀਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਬਜਾਏ ‘ਫੁੱਟ ਪਾਓ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰੋ’ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ’ਤੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਝੁਕਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।