ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ 7 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ, ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਟਰੱਕ; ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਉਂ ਰੋਕੀ ਸਪਲਾਈ ?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ - ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਸੰਕਟ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਯਾਨੀ ਐੱਲਪੀਜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, 17 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਿਲੰਡਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੁੱਗਣੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋਈਆਂ

ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 12 ਕਿਲੋ ਵਾਲੇ ਘਰੇਲੂ ਐੱਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜਾ ਸਿਲੰਡਰ 4,500 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੁਣ ਵਧ ਕੇ 7,000 ਤੋਂ 8,200 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।

ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਥਾਰਟੀ (OGRA) ਨੇ 11.8 ਕਿਲੋ ਵਾਲੇ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕੀਮਤ 3,296 ਰੁਪਏ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਭਾਅ ’ਤੇ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 7,000 ਰੁਪਏ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ 7,500 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਸਕਰਦੂ ਵਿੱਚ 8,200 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।

ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕੀ, ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਤੋਂ ਵੀ ਲੱਗਾ ਝਟਕਾ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦੀ ਲਗਭਗ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਐੱਲਪੀਜੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕੱਲੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ 17 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਅਹਿਮ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕੀਆਂ ਬੰਦ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਗੈਸ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ ਉੱਥੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦਰਾਮਦ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਟਰੱਕ ਫਸੇ

ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਿਆ, ਸਗੋਂ ਵਪਾਰ ਵੀ ਠੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਐੱਲਪੀਜੀ ਟੈਂਕਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਟਰੱਕ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੰਟੇਨਰ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਹੀ ਅਟਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲੂ, ਕੇਲੇ ਅਤੇ ਚੌਲ ਲੱਦੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਭੇਜਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਫਸੇ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਬਦੁਲ ਗਨੀ ਬਲੋਚ ਵਰਗੇ ਕਈ ਟਰੱਕ ਚਾਲਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭੁੱਖੇ-ਪਿਆਸੇ ਸਰਹੱਦ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਅਦੇ

ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰੀ ਅਲੀ ਪਰਵੇਜ਼ ਮਲਿਕ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ੁਦ ਐੱਲਪੀਜੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏਗੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਰ ਜਾਣਗੇ। ਮੰਤਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਗੈਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 400 ਤੋਂ 425 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਧ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਦਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਫ਼ਰਕ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 30 ਅਰਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਹੇਰ-ਫੇਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਧ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤੀ ‘ਸਟੇਅ ਆਰਡਰ’ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀਆਂ।