- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਇੱਕ 'ਝੂਠ' ਨੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭੋਲਾਰੀ ਏਅਰਬੇਸ! ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨਾਗੇਸ਼ ਕਪੂਰ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੇ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ' ਦੇ ਰਾਜ਼
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਏਅਰਬੇਸ ਉੱਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮਿਸ਼ਨ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ 10 ਮਈ 2025 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਸਾਊਥ ਵੈਸਟ ਏਅਰ ਕਮਾਂਡ (SWAC) ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਥਿਤੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭੋਲਾਰੀ ਏਅਰਬੇਸ ਸੀ, ਜੋ ਗਾਂਧੀਨगर ਤੋਂ 520 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ SWAC ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ। ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਵਾਲੇ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਬੇਸ ਭੁਜ, ਜੈਸਲਮੇਰ, ਫਲੋਦੀ, ਨਲ
Posted By Sunita
Publish Date: Thu, 20 Aug 2026 10:39 AM (IST)
Updated Date: Thu, 20 Aug 2026 10:40 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਏਅਰਬੇਸ ਉੱਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮਿਸ਼ਨ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ 10 ਮਈ 2025 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਸਾਊਥ ਵੈਸਟ ਏਅਰ ਕਮਾਂਡ (SWAC) ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਥਿਤੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭੋਲਾਰੀ ਏਅਰਬੇਸ ਸੀ, ਜੋ ਗਾਂਧੀਨगर ਤੋਂ 520 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ SWAC ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ। ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਵਾਲੇ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਬੇਸ ਭੁਜ, ਜੈਸਲਮੇਰ, ਫਲੋਦੀ, ਨਲੀਆ, ਜਾਮਨਗਰ, ਜੋਧਪੁਰ, ਉੱਤਰਲਾਈ/ਬਾੜਮੇਰ ਅਤੇ ਪੁਣੇ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ 'ਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਆਪਣੇ ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟਸ ਦੇ ਕਾਕਪਿਟ 'ਚ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਭੋਲਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ?
ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭੋਲਾਰੀ 'ਚ ਇੱਕ ਹੈਂਗਰ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਕੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਹੈ? ਸਵੀਡਨ 'ਚ ਬਣਿਆ SAAB Erieye, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਏਅਰਬੋਰਨ ਅਰਲੀ ਵਾਰਨਿੰਗ ਐਂਡ ਕੰਟਰੋਲ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਹੈ।
ਤਦੋਂ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜੀ। ਇਹ ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਦਾ ਫ਼ੋਨ ਸੀ। ਕੀ ਪਲਾਨ 'ਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਹੋਇਆ ਸੀ? ਕੀ ਕਾਕਪਿਟ 'ਚ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਉਡਾਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਹਟਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ? ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨਾਗੇਸ਼ ਕਪੂਰ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਸਾਫ਼ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿਸ਼ਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਾ ਮਿਲੇ।
ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ?
ਇੱਕ ਪੌਡਕਾਸਟ ਦੌਰਾਨ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਪੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਚੀਫ਼ ਤੋਂ ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਸ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।"
ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪਸ ਰੂਮ 'ਚ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਏਅਰ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰਸ ਆਪਸ ਸੈਂਟਰ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟਾਂ ਦੀ ਕੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਹੈ? ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰ ਉਹ ਹੁਣੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਗਲੇ 15 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਉਡਾਣ ਨਹੀਂ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ।"
ਲੋਡ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਹਥਿਆਰ
ਜੈੱਟਸ 'ਚ ਬੈਠੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸੇ ਪਲ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦਾ ਹੁਣ ਅਸਲ 'ਚ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਹਥਿਆਰ ਲੋਡ ਕਰ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ 'ਚ ਈਂਧਨ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰ ਚੈੱਕਲਿਸਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਗ਼ਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਬਲਕਿ ਕੰਧ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਮ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਸੁਖੋਈ-30 MKI ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ। ਰੂਸ 'ਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੋਧੇ ਗਏ ਇਸ ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟ 'ਚ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਦਾ ਏਅਰ-ਲਾਂਚ ਵਰਜ਼ਨ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ 300 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਵਾਰਹੈੱਡ ਵਾਲੀ ਮੈਕ 3 ਏਅਰ-ਟੂ-ਸਰਫ਼ੇਸ ਮਿਸਾਈਲ ਹੈ।
ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਪੂਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਚੀਫ਼ ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਏ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਥਿਆਰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ 'ਚ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਲੱਗੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ। ਉਹ ਪਾਇਲਟ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਈ ਇੰਨੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧ ਹੁੰਦਾ।"
ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਿਸ਼ਨ
ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੁਖੋਈ ਜਹਾਜ਼ ਲਾਈਨ 'ਚ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਨਵੇਅ 'ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਲਾਂਚ ਜ਼ੋਨ ਵੱਲ ਵਧ ਗਏ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਏਅਰ ਸਰਚ ਰਡਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਰਡਾਰ ਸਿਗਨਲ ਫੜ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਜੈੱਟ ਦੇ ਕਾਕਪਿਟ 'ਚ ਲੱਗੇ ਰਡਾਰ ਵਾਰਨਿੰਗ ਰਿਸੀਵਰ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਖਿਰਕਾਰ ਜਦੋਂ ਹਥਿਆਰ ਲਾਂਚ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰ ਸਭ ਚਲੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੈਂਡ ਕਰਨ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ।" ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ। 10 ਮਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ 'ਚ ਭੋਲਾਰੀ ਦੇ ਹੈਂਗਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾ ਸੀ।
ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ 'ਚ ਹੈਂਗਰ ਦੀ ਛੱਤ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਟੇਢਾ-ਮੇਢਾ ਛੇਕ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੈਂਗਰ ਅਤੇ ਰਨਵੇਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ (ਐਪ੍ਰਨ) 'ਤੇ ਮਲਬਾ ਬਿਖਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਉਛਲੀਆਂ ਸਨ। ਹਮਲਾ ਬਹੁਤ ਸਟੀਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਇਮਾਰਤ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਝੂਠ ਦਾ ਰਾਜ਼
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮਾਣਯੋਗ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ (ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ) ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਆਏ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਚੀਫ਼ ਵੀ ਉਸੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਤਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣਯੋਗ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਕਿਹਾ, 'ਸਰ, ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਸੀ।' ਇਸ 'ਤੇ ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਏਪੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਪੂਰ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।'