ਚੀਨ ਨਾਲ ਕਦੋਂ ਸੁਲਝੇਗਾ ਸਰਹੱਦ ਵਿਵਾਦ? ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਅਤੇ ਪਲਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਡ੍ਰੈਗਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖੇਡ

ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੰਜਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਯਾਰਲুਂਗ ਤਸਾਂਗਪੋ (ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ) ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਡੈਮ ਅਤੇ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਣਾ ਰਹੇ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੋ ਟੁੱਕ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਬਿਉਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ। ਇਹ ਮੰਗ ਵੀਰਵਾਰ (6 ਅਗਸਤ) ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਕਾਰਜ ਤੰਤਰ (ਡਬਲਯੂ.ਐੱਮ.ਸੀ.ਸੀ.) ਦੀ 36ਵੀਂ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੱਖ ਨੇ ਰੱਖੀ।

ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਮੰਡਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ (ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ) ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਜੀਤ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਮੰਡਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਰਹੱਦ ਅਤੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮਹਾਨਿਦੇਸ਼ਕ ਸੁਸ਼్రీ ਹੌਉ ਯਾਨਕੀ ਨੇ ਕੀਤੀ।

ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ (LAC) ‘ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ LAC ‘ਤੇ ਅਮਨ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋਈਆਂ।

ਕਦੋਂ ਸੁਲਝੇਗਾ ਚੀਨ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਵਿਵਾਦ?

ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਨਦੀਆਂ ‘ਤੇ ਮਾਹਰ ਪੱਧਰ ਦੇ ਤੰਤਰ ਦੀ ਅਗਲੀ ਬੈਠਕ ਜਲਦੀ ਸੱਦੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਪਸਟ੍ਰੀਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ‘ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਲੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਚੀਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਵੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਉਰਾ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹੜ੍ਹ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਤਿਆਰੀ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ

ਤਕਨੀਕੀ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ, ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਖਤਰੇ, ਸੋਕੇ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।