- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਜਦੋਂ flydubai ਜਹਾਜ਼ ’ਚ ਕੈਪਟਨ ਸਮਿਤ ਮਛਾਰ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਹਮਲਾ, ਤਦ ਯਾਤਰੀਆਂ ’ਚ ਬੈਠੇ 2 ਪਾਇਲਟ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ?
ਫਿਰ ਕੀ? ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਬੈਠੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ 'ਡੇਡਹੈਡਿੰਗ' ਪਾਇਲਟ ਤੁਰੰਤ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਹ ਦੌੜ ਕੇ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਕਮਾਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਬੋਇੰਗ 737 ਮੈਕਸ 8 ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਤਾਬੁਕ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਤਾਰ ਲਿਆ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sat, 03 Oct 2026 03:36 PM (IST)
Updated Date: Sat, 03 Oct 2026 03:38 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਦੁਬਈ ਤੋਂ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਜਾ ਰਹੀ ਫਲਾਈਦੁਬਈ (flydubai) ਦੀ ਉਡਾਣ FZ1073 ਦੌਰਾਨ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਓਮਾਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ ਸਮਿਤ ਮੱਛਰ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਇਹ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਮੁੱਖ ਕੈਪਟਨ ਮਛਾਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਸ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦੋ ਹੋਰ ਪਾਇਲਟ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਸਨ? ਆਓ ਇਸ ਅਣਸੁਲਝੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਵਜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਉਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸੱਚ ਜਾਣੀਏ।
ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੋ ਜਹਾਜ਼ ’ਚ ਸਵਾਰ ਦੋ ਹੋਰ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਫਲਾਈਦੁਬਈ ਪਾਇਲਟ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹੀ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਦੇ ਦੋ ਪਾਇਲਟ ਆਮ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਯਾਤਰੀ ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਏਸ਼ੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਵਾਧੂ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣਾ ਏਅਰਲਾਈਨ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸੌਦਾ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਡੇਡਹੈਡਿੰਗ (Deadheading) ਦਾ ਕਾਂਸੈਪਟ?
ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਦੋ ਹੋਰ ਪਾਇਲਟ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ 'ਡੇਡਹੈਡਿੰਗ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਆਮ ਅਤੇ ਰੁਟੀਨ ਏਅਰਲਾਈਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤਹਿਤ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਬੇਸ 'ਤੇ ਅਗਲੀ ਉਡਾਣ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਈ ਭੇਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਲਾਈਦੁਬਈ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਧੂ ਪਾਇਲਟ ਆਨ-ਡਿਊਟੀ ਕਰੂ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਆਗਾਮੀ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਹ ਪਲ ਜਦੋਂ ਪੈਸੰਜਰ ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਪਾਇਲਟ ਬਣੇ 'ਰੱਖਿਅਕ'
ਗੌਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ 'ਡੇਡਹੈਡਿੰਗ' ਵਾਲੀ ਵਿਵਸਥਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਖੇਡ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਵੱਲੋਂ ਅਚਾਨਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖ਼ੂਨੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕੈਪਟਨ ਸਮਿਤ ਮਛਾਰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਗੋਤਾ ਖਾਣ ਲੱਗਾ।
ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਕਾਕਪਿਟ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰੰਤ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ।
ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਫ਼-ਡਿਊਟੀ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਬਚਾਈ ਜਾਨ
ਫਿਰ ਕੀ? ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਬੈਠੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ 'ਡੇਡਹੈਡਿੰਗ' ਪਾਇਲਟ ਤੁਰੰਤ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਹ ਦੌੜ ਕੇ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਕਮਾਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਬੋਇੰਗ 737 ਮੈਕਸ 8 ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਤਾਬੁਕ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਤਾਰ ਲਿਆ।