ਇਜ਼ਰਾਈਲ ’ਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ ਵੋਟਿੰਗ, ਸੰਸਦ ’ਚ ਐਂਟਰੀ ਲਈ 3.25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ; ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ : ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਵਾਰ, 27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਲਿਕੁਡ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਗਾਦੀ ਆਈਜ਼ੇਨਕੋਟ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ 7.3 ਮਿਲੀਅਨ ਵੋਟਰ ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਆਓ ਦੇਖੀਏ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਚੋਣ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਗਣਿਤ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 120 ਸੰਸਦੀ ਸੀਟਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 7.3 ਮਿਲੀਅਨ ਵੋਟਰ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇੱਕ ਦੇਸ਼, ਇੱਕ ਹਲਕੇ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ 3.25% ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਇੱਥੇ, ਵੋਟਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਾਰਟੀ ਸੂਚੀਆਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3.25% ਵੋਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 61 ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰਨ ਬਹੁਮਤ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗੱਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣਨਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਰਕਾਰਾਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਨੇਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3.25% ਵੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਨੇਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਪੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਫਿਰ ਸੀਟਾਂ ਬਾਕੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਵੋਟ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਲਟ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਜਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਲਕੇ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਥੇ, ਵੋਟਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਥਾਨਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3.25% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਚੋਣ ਸੀਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਸਦ (ਨੇਸੈੱਟ) ਦੀਆਂ 120 ਸੀਟਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੋਟ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 10% ਵੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 12 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਵੋਟਰ ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲਈ ਵੋਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਵਾਲਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਕੁੱਲ ਵੋਟਾਂ ਦਾ 50% ਨਾ ਵੀ ਮਿਲੇ।