ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ LPG ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਲੱਕੜਾਂ ਤੇ ਕੋਲੇ ’ਤੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਲੋਕ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ: ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ LPG ਦਾ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ LPG ਦੀ ਕੀਮਤ 600 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਦਰ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।

ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ LPG ਸਿਲੰਡਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 4,500 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਵਧ ਕੇ 7,000 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

LPG ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਸਸਤਾ ਬਾਲਣ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਹੁਣ ਲੱਕੜਾਂ ਅਤੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਈ ਸਾਹਮਣੇ

LPG ਦੀ ਕਮੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਹਿੰਗੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗੈਸ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਸ ਖੇਤਰ ’ਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਬੋਝ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਆਮ ਲੋਕ ਗੈਸ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ LNG ਦਾ ਵਾਧੂ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾ ਤਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਚਣਾ ਸੌਖਾ ਹੈ।

ਸਰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੂੰਘਾ ਹੋਇਆ LPG ਸੰਕਟ

ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਬਾਲਣ ਦੀ ਕਮੀ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਆਇਲ ਐਂਡ ਗੈਸ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ ਲਈ LPG ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 279 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 500 ਤੋਂ 600 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਵਿਕ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ 4,500 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਸਿਲੰਡਰ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 7,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 7,000 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ LPG ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਸੀ। 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ‘ਗਾਬਦ-ਰਿਮਦਾਨ’ ਅਤੇ ‘ਤਾਫ਼ਤਾਨ’ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਟੈਂਕਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈ।

ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਵੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 4 ਤੋਂ 6 ਘੰਟੇ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। LPG ਮਹਿੰਗੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਲੱਕੜਾਂ ਅਤੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ।

ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ, LNG ਅਤੇ LPG ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ਅੰਤਰ?

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਬਾਲਣਾਂ ਵਿਚਲਾ ਫ਼ਰਕ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

• ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (Natural Gas): ਇਹ ਧਰਤੀ ਹੇਠੋਂ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

• LNG (Liquefied Natural Gas): ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ’ਤੇ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਤਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

• LPG (Liquefied Petroleum Gas): ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰੋਪੇਨ ਅਤੇ ਬਿਊਟੇਨ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਘਰੇਲੂ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।