ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਧਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਬਣਿਆ ਖ਼ਤਰਾ : WMO ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ, ਨਕਸ਼ੇ 'ਚ ਲਾਲ ਹੋਈ ਅੱਧੀ ਦੁਨੀਆ, ਭਾਰੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਮਾਹਿਰ ਅਲਨੀਨੋ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ 1950 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Thu, 08 Oct 2026 04:17 PM (IST)
Updated Date: Thu, 08 Oct 2026 04:19 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ : ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਮਾਹਿਰ ਅਲਨੀਨੋ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ 1950 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਪਰ-ਡੂਪਰ ਅਲਨੀਨੋ: ਕੀ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਰਾਏ? ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ 'ਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਗਰਮੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਰਮ ਰਹੇਗਾ।
ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਿਆਨ ਮਾਉ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਜਲਵਾਯੂ ਨਕਸ਼ਾ ਪੋਸਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ 'ਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ X ’ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਅਲਨੀਨੋ ਸਰਦੀਆਂ 'ਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧੇਗਾ।”
ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ WMO ਦੇ ਇਸ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ ਕਿ ਅਲਨੀਨੋ ਫਰਵਰੀ 2027 ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੇਕ ਹਾਊਸਫਾਦਰ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਈਟ X ’ਤੇ ਪੋਸਟ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ, “ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਅਲਨੀਨੋ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਅਲਨੀਨੋ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ 'ਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 3.4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਲਨੀਨੋ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।” ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੌਸਮ ਮਾਹਿਰ ਲਿਓਨ ਸਿਮੰਸ ਨੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ‘ਸੁਪਰ-ਡੂਪਰ ਅਲਨੀਨੋ’ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਲਨੀਨੋ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਹੈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ? ਅਲਨੀਨੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਲਨੀਨੋ-ਸਦਰਨ ਔਸਿਲੇਸ਼ਨ (ENSO) ਚੱਕਰ ਦਾ ਗਰਮ ਪੜਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜਲਵਾਯੂ ਪੈਟਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਲਨੀਨੋ ਕਾਰਨ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪੈਟਰਨ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਸੋਕੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹਰ 2 ਤੋਂ 7 ਸਾਲ 'ਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕਲਾਈਮੇਟ ਇੰਪੈਕਟ ਲੈਬ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸੁਪਰ ਅਲਨੀਨੋ ਕਾਰਨ ਜੂਨ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 2027 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ 4 ਲੱਖ 51 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।