- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਆਸਮਾਨੀ ਜੰਗ ਦੀ ਤਿਆਰੀ: ਅਮਰੀਕਾ 1,850 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰੇਂਜ ਵਾਲੀ ਮਹਾਵਿਨਾਸ਼ਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਕਿੰਨੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਵੇਗੀ?
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੰਗੀ ਤਣਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦਾ ਤਣਾਅ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Posted By Sukhjinder
Publish Date: Fri, 26 Jun 2026 11:14 PM (IST)
Updated Date: Fri, 26 Jun 2026 11:16 PM (IST)
ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਡੈਸਕ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ : ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੰਗੀ ਤਣਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦਾ ਤਣਾਅ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ (US Air Force) ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਹਵਾਈ ਜੰਗ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਮਿਸਾਈਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਲਾਂਗ ਰੇਂਜ ਵੇਪਨ (AFLRW) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਅਜਿਹੀ ਮਿਸਾਈਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 1,850 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਮੌਜੂਦ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕੇਗੀ।
ਕੀ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ?
ਅਮਰੀਕਾ ਹਵਾਈ ਜੰਗ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਬੰਧੀ 25-26 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਐਗਲਿਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਬੇਸ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੈਠਕ ਹੋਵੇਗੀ।
ਹਵਾ ਤੋਂ ਹਵਾ ਅਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤੱਕ ਹਮਲਾ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਹਵਾ-ਤੋਂ-ਹਵਾ ਅਤੇ ਹਵਾ-ਤੋਂ-ਜ਼ਮੀਨ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ ਹਵਾ-ਤੋਂ-ਹਵਾ ਮਿਸਾਈਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ
| ਦੇਸ਼/ਮਿਸਾਈਲ | ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੇਂਜ |
|---|---|
| ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਅਮਰੀਕੀ AFLRW | 1,850+ ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
| ਚੀਨ PL-17 | ਲਗਭਗ 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
| ਰੂਸ R-37M | ਲਗਭਗ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
| ਭਾਰਤ ਅਸਤ੍ਰ ਸੀਰੀਜ਼ | 160 ਤੋਂ 350 ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
| ਯੂਰਪ ਮੀਟੀਅਰ | ਲਗਭਗ 200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
| ਚੀਨ PL-15 | ਲਗਭਗ 200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
| ਅਮਰੀਕਾ AIM-260 | 200+ ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
ਚੀਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਿਆਰੀ
ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਇਹ ਮਿਸਾਈਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਫੌਜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਵੀ ਆਪਣੀ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਹਮਲਾਵਰ ਸਮਰੱਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1,850 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੇਗਾ?
ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਕਾਰਨ ਆਮ ਰਡਾਰ ਕਰੀਬ 550 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਿਸਾਈਲ ਇੰਨੀ ਦੂਰ ਮੌਜੂਦ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੱਭੇਗੀ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਜੰਗ ਹੁਣ 'ਕਿਲ ਵੈੱਬ' (Kill Web) ਜਾਂ ਨੈੱਟਵਰਕ-ਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੈਟੇਲਾਈਟ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਡਾਰ, AWACS ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿਸਾਈਲ ਨੂੰ ਟੀਚੇ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ
ਅਮਰੀਕਾ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਫਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।