ਇੱਕ ਲਾਸ਼ ਦੋ ਦਾਅਵੇਦਾਰ, ਨੇਪਾਲ ਹੜ੍ਹ ’ਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਲੜਾਈ; DNA ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਕਾਠਮੰਡੂ : ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 900 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਅਧਿਕਾਰੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪੋਖਰਾ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿਖੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਲਾਸ਼ ਨੰਬਰ 1003 ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਮੈਲੁੰਗ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਗੋਪਾਲ ਦਹਿਤ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰੂਪਨਦੇਹੀ ਦੇ ਇੱਕ ਟੂਰਿਸਟ ਗਾਈਡ ਦਾਮੋਦਰ ਬਸਿਆਲ ਦਾ ਸੀ ਜੋ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਾਸ਼ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਦਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਰਗੀ ਸੀ।

ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਦੀ ਲੋੜ

ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਾਅਵਿਆਂ 'ਤੇ ਅੜੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦਹਿਤ ਅਤੇ ਬਸਿਆਲ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਡੀਐਨਏ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਜੋ ਲਾਸ਼ 'ਤੇ ਮਿਲੇ ਡੀਐਨਏ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਲਾਸ਼ ਮੁਰਦਾਘਰ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰਹੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਨਤੀਜੇ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ।

ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਡੀਐਨਏ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਾਠਮੰਡੂ ਪੋਸਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਕਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੁਲਾਰੇ, ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀਪਕ ਰਿਜਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕਿਸੇ ਆਫ਼ਤ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਪਰਿਵਾਰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟਿੰਗ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।'"

ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀਆਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਗੋਰਖਾ, ਤਾਨਾਹੁਨ, ਧਾਡਿੰਗ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਨਵਲਪਰਾਸੀ ਤੋਂ ਕੁੱਲ 102 ਲਾਸ਼ਾਂ ਪੋਖਰਾ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਐਤਵਾਰ ਤੱਕ, 16 ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦੋ ਪਰਿਵਾਰ, ਇੱਕ ਲਾਸ਼...

ਦਹਿਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਬਰਡੀਆ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ, ਇੱਕ ਭਰਾ ਅਤੇ ਭਰਜਾਈ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬਰਡੀਆ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ-2 ਦੇ ਜੋਗੀਗਾਓਂ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਨਵਲਪਰਾਸੀ ਦੇ ਗੈਂਡਾਕੋਟ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਸ਼ ਨੰਬਰ 1003 ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਹਿਤ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਾਸ਼ ਪੋਖਰਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸੇ ਦਿਨ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਸਰੀਰਕ ਵੇਰਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖੀ ਗਈ ਫੋਟੋ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਾਸ਼ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਫਿਰ, ਦਹਿਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਹਾਦੁਰ ਥਾਰੂ, ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਪੋਖਰਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਐਤਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

'ਬਾਡੀ ਨੰਬਰ 1003' 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ

ਰਾਧੇਸ਼ਿਆਮ ਸ਼ਰਮਾ ਬਸਿਆਲ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੋਂ 'ਬਾਡੀ ਨੰਬਰ 1003' ਦੀ ਫੋਟੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੋਖਰਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਦਾਮੋਦਰ, ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਤੋਂ 67 ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਕੇਰੁੰਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਸਿਆਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਫੋਟੋ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ।

ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ 'ਤੇ ਦਮੋਦਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਤਿਲ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਮੋਟੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।" ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਛਾਣ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।