ਟਰੰਪ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼, ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਹਰ ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ ਹੁਣ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਤੇ ਹਰਜਾਨੇ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣੇਗਾ ਮੁੱਖ ਅਧਾਰ
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਲੱगा। ਮੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧਾਂ, ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ 'ਚ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਪਾਈ ਹੈ।
Publish Date: Tue, 11 Aug 2026 08:40 AM (IST)
Updated Date: Tue, 11 Aug 2026 08:41 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਲੱगा। ਮੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧਾਂ, ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ 'ਚ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਪਾਈ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਈਰਾਨ ਦੀ ਉਸ ਮੰਗ ਦੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਟਰੰਪ ਨੇ ਲਗਾਏ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼
ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਬੰਬ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੂ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਕੋਲ ਹਮਲੇ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਲਈ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਲੇਬਨਾਨ, ਸੀਰੀਆ, ਯਮਨ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਲਈ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਖਾਦ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜੋਨਜ਼ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਛੋਟ ਨੂੰ ਅਗਲੇ 90 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਮਝੋ ਈਰਾਨ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ? ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਓਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ 'ਚ ਨਵੇਂ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਮਾਰਗ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮੁਆਵਜ਼ਾ, ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਧਮਕੀਆਂ ਰੋਕਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਦੁਹਰਾਈ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੰਜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਐੱਲ.ਐੱਨ.ਜੀ. ਦਾ ਪਰਿਵਹਿਣ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰੂਪ 'ਚ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ ਹੈ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਚ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਰੀਬ 4.25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ 'ਚ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਓਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ 'ਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ - ਈਰਾਨ ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਈਲ ਬਘਾਈ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ, ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣਾ, ਫ਼ੌਜੀ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਬਤ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬਘਾਈ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਮਾਰਗ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਤੌਰ-ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹਨ। ਸਾਂਝੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁੱਦੇ ਸੁਲਝਾਏ ਜਾਣੇ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਰੋਕਣ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਫ਼ੀਸ ਲਏ ਜਾਣ ਦੀ ਆਮ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਤਹਿਰਾਨ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਘਾਈ ਨੇ ਮਤਭੇਦ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਖ਼ਾਰਜ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਘਾਈ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਤਭੇਦ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੰਸਦ ਦੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਕਮੇਟੀਆਂ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਉੱਧਰ, ਓਮਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਿਆਤ ਹਮਲੇ 'ਚ ਨਾ-ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਤੇਲ ਰਿਸਾਅ 400 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਡੁੱਬਣ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਹੈ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਇਸ ਟੈਂਕਰ 'ਤੇ 8 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਸੇ ਧਿਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਰੂਸ ਦਾ ਤੇਲ ਲੈ ਕੇ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ 'ਤੇ ਹੂਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵਧੀ ਚਿੰਤਾ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯਮਨ 'ਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਹਾਂਸ ਗ੍ਰੰਡਬਰਗ ਨੇ ਹੂਤੀ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਰਤਣ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਗੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮੋਖਾ 'ਚ ਹੂਤੀ ਹਮਲੇ 'ਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।