ਹੜ੍ਹ ’ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਣਪਛਾਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਨੇਪਾਲ, ਬਾਅਦ ’ਚ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਪਛਾਣ? ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 675 ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਗਾਰੇ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਚਿਤਵਨ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 233 ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
Publish Date: Sun, 30 Aug 2026 12:40 PM (IST)
Updated Date: Sun, 30 Aug 2026 12:43 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਕਾਠਮਾਂਡੂ। ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਗੜਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 675 ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਗਾਰੇ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਚਿਤਵਨ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 233 ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਲਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ’ਚ ਆ ਰਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚਿਤਵਨ ’ਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਲਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ’ਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਅਸਥਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਤਹਿਤ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਘਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੂਲਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।" ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਗ੍ਹਾ ਘੱਟ ਪੈ ਗਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ।"
ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਦਫ਼ਨਾਏ ਗਏ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ?
ਅਧਿਕਾਰੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਸੈਂਪਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਈਡੈਂਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੰਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਟੈਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਸੰਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਮਿਲਾਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕਣ।
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਿੰਗ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਲਈ ਟੋਏ 1.5 ਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪੁੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 40 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਮੈਚਿੰਗ ਨਾਲ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਖ਼ਾਸ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨੰਬਰ ਵਾਲੇ ਬੈਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਸਾਈਨਬੋਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੰਕਰੀਟ ਦਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਪਛਾਣ ਨੰਬਰ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਰਾਹੀਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਜੀਓ-ਟੈਗ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਣੇ ਹੋਣਗੇ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਸੈਂਪਲ
ਆਪਣੇ ਲਾਪਤਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਸੈਂਪਲ ਦੇਣੇ ਹੋਣਗੇ। ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਟੈਸਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਉਸ ਨੰਬਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਵੇਗੀ ਕਿ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਬਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਛਾਣ ਨਾ ਹੋ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦਾਅਵੇ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਵੀ ਅੱਪਲੋਡ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ 2,426 ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ।