- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਤੁਰਕੀ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਮੀਟਿੰਗ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਤੁਰਕੀ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਮੀਟਿੰਗ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਨਾਲ 90 ਮਿੰਟ ਦੀ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਨੇਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਸੀ।
ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਰੀਫ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਪਿਛਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਕਿਹਾ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਨਿਰਮਾਣ ਉਪਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਰਿਆਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਉਸੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਿਆਧ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠ ਦੌਰਾਨ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁਣ ਚਾਰ-ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚੋਲੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅੰਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ, ਪਰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚੀਨ ਨੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੁਣ ਇਸ ਖੇਤਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਤਹਿਰਾਨ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਚਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ ਭੇਜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਤਹਿਰਾਨ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅੰਤ, ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਗਾਰੰਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਣਨੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼ਰੀਫ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ 48 ਤੋਂ 72 ਘੰਟੇ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਹੁਣ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਇਹ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।