ਓਮਾਨੀ ਕੋ-ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ 'ਫਲਾਈਦੁਬਈ' ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਡਿਗਾਉਣ ਦੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਤਿਆਰੀ, ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਖੁਲਾਸਾ
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਕੁਝ ਹੀ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 18,000 ਫੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਨੇ ਕਾਕਪਿਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਮਾਂਡ ਸੈਂਟਰ ਬਣਾਇਆ।
Publish Date: Tue, 06 Oct 2026 11:59 AM (IST)
Updated Date: Tue, 06 Oct 2026 12:01 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਤੇਲ ਅਵੀਵ। ਜਦੋਂ ਓਮਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋ-ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 'ਫਲਾਈਦੁਬਈ' (flydubai) ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਹਾਈਜੈਕ ਦਾ ਸਿਗਨਲ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ।
'ਸੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼' ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 9/11 ਵਰਗੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਆਨਨ-ਫਾਨਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਕਮਾਂਡ ਸੈਂਟਰ
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਕੁਝ ਹੀ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 18,000 ਫੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਨੇ ਕਾਕਪਿਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਮਾਂਡ ਸੈਂਟਰ ਬਣਾਇਆ।
ਫਲਾਈਟ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਸੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ
ਜਲਦੀ ਹੀ ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟਸ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਏਅਰਸਪੇਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਫਲਾਈਦੁਬਈ ਦੀ ਫਲਾਈਟ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲ ਗਿਆ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜੈੱਟਸ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜੈੱਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ, ਕੋ-ਪਾਇਲਟ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਕਪਿਟ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ’ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਈਦੁਬਈ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਤਬੁਕ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕੀਤੀ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਹਮਲਾ?
ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ 'ਸੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼' ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਜੇਕਰ ਫਲਾਈਟ 1073 ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਦੂਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜਾਂਚ ਲਈ ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੈੱਟ ਭੇਜਦਾ।" ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਹਾਈਜੈਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਜੇਕਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕਮਾਂਡ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀ ਤਾਂ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਫਾਈਟਰ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਭੇਜਦਾ ਕਿ ਫਲਾਈਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਕਾਕਪਿਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਪਾਇਲਟ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਉੱਨਾ ਕਰੀਬ ਗਏ ਹੋਣਗੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਬਿਨ ਨਾਲ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਦੇ। ਜੇਕਰ ਘਬਰਾਹਟ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ।"
ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਈਜੈਕਰਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮੰਗ ਦੇ ਕੋਈ ਰੇਡੀਓ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਮੇਟੀ ਅਗਲੇਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੇਗੀ।
ਕੀ ਹੈ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਪਾਲਸੀ?
ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ 'ਸੀਬੀਐਸ' ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤਹਿਤ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲ ਆ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕੀ ਜਾਂ ਬੇਕਾਬੂ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਰ ਸੁੱਟਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਜਹਾਜ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਜ਼ਰੀਲੀ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਏਅਰਪੋਰਟ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਟਿਕਾਣੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਵੇ।