- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਜੇਲ੍ਹ ’ਚ ਬੰਦ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਨੇ ਫ਼ੋਨ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਮੰਗੇਤਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ, ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਈਰਾਨ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਫਾਂਸੀ
ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਪਸ ਜੇਲ੍ਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਘੜੀ ਆਖਰਕਾਰ ਆ ਨਹੀਂ ਗਈ।"
Posted By alisha
Publish Date: Thu, 08 Oct 2026 01:19 PM (IST)
Updated Date: Thu, 08 Oct 2026 01:34 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਤਹਿਰਾਨ : ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਫਾਹਾਨ ਵਿੱਚ ਅਲੀਰੇਜ਼ਾ ਸੇਪਾਹੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਾਂਸੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੰਗੇਤਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, 5 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਉਹ ਪਲ ਆਖਰਕਾਰ ਆ ਹੀ ਗਿਆ ਜਿਸਦਾ 25 ਸਾਲਾ ਅਲੀਰੇਜ਼ਾ ਨੂੰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਇਸਫਾਹਾਨ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸਦੀ ਸਾਥਣ 22 ਸਾਲਾ ਮਹਸ਼ਾਦ ਕਾਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਮਹਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਕਾਰਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੁਣ ਤੱਕ 34 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਫਾਹਾਨ ਦੇ ਅਲੀਖਾਨੀ ਚੌਕ 'ਤੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇਸਫਾਹਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ 21 ਸਾਲਾ ਅਲੀਰੇਜ਼ਾ ਰਾਇਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
'ਮੀਜ਼ਾਨ' ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਰਵੇ-ਅਧਾਰਤ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ 'ਈਰਾਨ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ' (IHR) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 34 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 8-9 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸਨ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ
ਅਲੀਰੇਜ਼ਾ ਸੇਪਾਹੀ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ 10 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ-ਅਧਾਰਤ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾ 'ਅਬਦੋਰਰਹਮਾਨ ਬੋਰੂਮੰਦ ਸੈਂਟਰ' ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੇਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਤਮਕ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਫੁਟੇਜ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸੇਪਾਹੀ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 12 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
IHR (ਇਰਾਨ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 19 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿਪਾਹੀ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਅਬੋਲਫਜ਼ਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨੂੰ 28 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਅਲੀਖਾਨੀ ਚੌਕ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟਰ, ਮਾਈ ਸਾਤੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।"
ਬਾਕੀ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਪਸ ਜੇਲ੍ਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਘੜੀ ਆਖਰਕਾਰ ਆ ਨਹੀਂ ਗਈ।"
ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਵਿਆਹ
ਇਸਫਾਹਾਨ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸਦੀ ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਪਾਹੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਕਾਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਆਡੀਓ ਕਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇਸਫਾਹਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਲ ਦਾ ਮਕਸਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਿਲਾਪ ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਜੇਲ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਬਦੋਰਹਮਾਨ ਬੋਰੂਮੰਡ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਰੋਯਾ ਬੋਰੂਮੰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਫਾਂਸੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮੰਗੇਤਰ ਦਾ ਕੈਦੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਵਿਆਹ ਤਾਂ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਹ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਆਹ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।" ਸਾਤੋ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਲਈ ਇਸਫਾਹਾਨ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਲਗਪਗ 200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਕਾਸ਼ਾਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।