'ਜੇ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ?' AI ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਹਿਸ 'ਤੇ ਬੋਲੇ ਸੱਤਿਆ ਨਡੇਲਾ

ਨਡੇਲਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਏ.ਆਈ. ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੀਮਤੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਿਆਨ ਵੀ ਸੌਂਪ ਸਕਦੇ ਹਨ।

Posted By alisha

Publish Date: Mon, 14 Sep 2026 11:01 AM (IST)

Updated Date: Mon, 14 Sep 2026 11:13 AM (IST)

'ਜੇ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ?' AI ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਹਿਸ 'ਤੇ ਬੋਲੇ ਸੱਤਿਆ ਨਡੇਲਾ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ : ਐਂਥ੍ਰੋਪਿਕ (Anthropic) ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਾਰੀਓ ਅਮੋਦੇਈ (Dario Amodei) ਵੱਲੋਂ ਏ.ਆਈ. (AI) ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਅਤੇ ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਤੇ ਓਪਨ.ਏ.ਆਈ. (OpenAI) ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਸੈਮ ਆਲਟਮੈਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਸੱਤਿਆ ਨਡੇਲਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਰੱਖੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਡੇਲਾ ਏ.ਆਈ. ਦੀ ਦੌੜ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਡਸਟਰੀ ਆਪਣੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਹੌਲੀ ਕਰੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ (security systems) ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਜਾਵੇ।

ਐਕਸ (X) 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਨਡੇਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਪਰ-ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਸੌਟੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਜੋ ਏ.ਆਈ. ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਦਾ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਏ.ਆਈ. ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਨਡੇਲਾ ਨੇ ਅਲਾਈਨਮੈਂਟ (alignment) ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗਤੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਮਬੇਡਿਡ ਇਵੈਲੂਏਟਰਜ਼ (embedded evaluators) ਦੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਏ.ਆਈ. ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ AI ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ?

ਇਹ ਬਹਿਸ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਅਮੋਦੇਈ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਏ.ਆਈ. ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹਾ ਹੈ। ਐਂਥ੍ਰੋਪਿਕ ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਨੇ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਏ.ਆਈ. ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਥਰਡ-ਪਾਰਟੀ ਇਵੈਲੂਏਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਏ.ਆਈ. ਲੈਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਰਗੀ ਪਹੁੰਚ ਦੇਣ ਦਾ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਸਕਣ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਆਲਟਮੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਮੋਦੇਈ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਅਤੇ ਓਪਨ.ਏ.ਆਈ. ਵੀ ਸੁਤੰਤਰ ਇਵੈਲੂਏਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਅਪਣਾਏਗਾ। ਮਸਕ ਨੇ ਵੀ ਐਂਥ੍ਰੋਪਿਕ ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਦੇ ਰੁਖ਼ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਿੱਗਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਏ.ਆਈ. ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਕਬੂਲਿਆ ਕਿ ਇਸ ਰੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਡੇਲਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

AI ਕੁਝ ਹੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ 'ਚ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ

ਨਡੇਲਾ ਲਈ ਏ.ਆਈ. ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੇਵਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਾਡਲ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਡੇਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਏ.ਆਈ. ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਲੋਜ਼ਡ (closed) ਅਤੇ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ (open-source) ਦੋਵਾਂ ਏ.ਆਈ. ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਏ.ਆਈ. ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਡੇਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਏ.ਆਈ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਗਿਆਨ (knowledge) ਵੀ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਨਡੇਲਾ ਵਧੇਰੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਰਨਿੰਗ ਲੂਪ (learning loop) ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਏ.ਆਈ. ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੇ ਮਾਡਲ ਵੇਟਸ (model weights) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਾਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਏ.ਆਈ. ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਣ।

ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾ ਰਿਹਾ: ਨਡੇਲਾ

ਨਡੇਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਜਨਤਕ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਫ਼ਰਸਟ-ਪਾਰਟੀ ਮਾਡਲ ਲਈ ਇੱਕ 'ਕੋਡ ਆਫ਼ ਕੰਡਕਟ' (Code of Conduct) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਦਮ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਏ.ਆਈ. ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਕੇਵਲ ਬਿਆਨਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ, ਐਂਥ੍ਰੋਪਿਕ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਜੈਕਬ ਕੋਕਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਏ.ਆਈ. ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਐਕਸ (X) 'ਤੇ ਜੈਕਬ ਦੀ ਪੋਸਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਐਂਥ੍ਰੋਪਿਕ ਦੇ ਅਲਾਈਨਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸ ਲੀਡ, ਇਵਾਨ ਹਬਿੰਗਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੈਕਬ ਇੱਥੇ ਸਹੀ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਏ.ਆਈ. ਸਾਰੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਏ.ਆਈ. ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਏ.ਆਈ. ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਪ੍ਰਗਤੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।