Badr Agreement : ਤੁਰਕੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ; ਕਤਰ ਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ ਦਸਤਖ਼ਤ; ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਮਾਅਨੇ?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਦੋਹਾ : ਤੁਰਕੀ, ਕਤਰ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ 'ਬਦਰ' ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਚਾਰਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਚਾਰਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਯਾਸਰ ਗੁਲੇਰ, ਕਤਰ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੇਖ ਸਾਊਦ ਬਿਨ ਅਬਦੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਬਿਨ ਹਸਨ ਅਲ ਥਾਨੀ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਉਪ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਯੂਸਫ਼ ਜੌਹਰੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖਵਾਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਆਸਿਫ਼ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਾਲੁਕ ਗੋਰਗੁਨ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

‘ਬਦਰ' ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ?

ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਬਦਰ' (ਭਾਵ 'ਪੂਰਾ ਚੰਨ') ਨਾਮਕ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਫੌਜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣਾ, ਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਫੌਜੀ ਸਿਖਲਾਈ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸੌਦੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਧੁਨਿਕ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੱਲ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ, ਫੌਜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?

ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਤੁਰਕੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਕਤਰ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਉਤਪਾਦਨ, ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਾਸ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਫੌਜੀ ਫਾਇਦੇ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਰਣਨੀਤਕ ਡੂੰਘਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੁਰਕੀ ਨਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ, ਜਲ ਸੈਨਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡੂੰਘਾ ਤਾਲਮੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਇਕਜੁੱਟ ਫੌਜੀ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।