ਕੀ AI ਮਚਾ ਦੇਵੇਗਾ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਅੰਤ?, ਐਂਥ੍ਰੋਪਿਕ ਦੇ ਸੀਈਓ ਨੇ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਕਹੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ; ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਛਿੜੀ ਬਹਿਸ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ। ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਯਾਨੀ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਬੁੱਧੀ ਜਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨੀ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਚਰਚਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂ Anthropic ਦੇ CEO ਡਾਰਿਓ ਅਮੋਦੇਈ ਨੇ CNN ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਂਕਰ ਐਂਡਰਸਨ ਕੂਪਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਆਖਿਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਪਈ? ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਬਹਿਸ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ Anthropic ਅਤੇ OpenAI ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ AI ਰਿਸਰਚਰ ਜੈਕਬ ਕੌਕਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੇਢ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ’ਤੇ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ਛਿੜ ਗਈ।

ਜੈਕਬ ਕੌਕਸਨ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ?

ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜੈਕਬ ਕੌਕਸਨ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ X ’ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ AI ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਖੁਦ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇਸ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ, ਯਾਨੀ ਪੂਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਕੋਈ ਪਬਲੀਸਿਟੀ ਸਟੰਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੌਕਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਵੱਡੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚਰ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਘੁਮਾ-ਫਿਰਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬੰਦ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਡਰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਉੱਠਿਆ—ਕੀ AI ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਕੌਕਸਨ ਦੀ ਪੋਸਟ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ AI ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਦੋਂ CNN ਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਡਾਰਿਓ ਅਮੋਦੇਈ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੀ AI ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੈਕਬ ਕੌਕਸਨ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ।

ਅਮੋਦੇਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜੈਕਬ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੈਕਬ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ Anthropic ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਗਰੂਕ ਹੈ।”

ਯਾਨੀ ਕੌਕਸਨ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ’ਤੇ ਉਂਗਲ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਪੂਰੀ AI ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਉਸ ਵਿਵਸਥਾ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖੇਡ ਨਹੀਂ, ਇਨਸਾਨੀ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਲ

ਅਕਸਰ AI ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜਾਂ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਗਲਤ ਹੋਣ ਦੀ 10 ਜਾਂ 20 ਫੀਸਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਮੋਦੇਈ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜੇ ਗਿਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ AI ਇੰਡਸਟਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਹੜੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।

ਗਲਤ ਰਾਹ ’ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਨਾਕ

ਅਮੋਦੇਈ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਹੀ ਰਾਹ ’ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਗਲਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਅਸੀਂ ਗਲਤ ਰਾਹ ਚੁਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਨਤੀਜੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸੋਚਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿ “ਪਾਸਾ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗੇਗਾ”, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਰਾਹ ਚੁਣਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਹੀ ਰਾਹ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਵਿਧਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਡਾਰਿਓ ਅਮੋਦੇਈ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਰਾਹ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਪੂਰੀ AI ਇੰਡਸਟਰੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਪਹਿਲੂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲਤ ਲੋਕ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਕਮਾਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਗਲਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਆਉਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

AI ਇੱਕ ਦੋਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰ, ਸਮਝੋ ਕਿਵੇਂ?

ਗੌਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਡਾਰਿਓ ਅਮੋਦੇਈ ਅਤੇ ਜੈਕਬ ਕੌਕਸਨ ਵਰਗੇ AI ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ AI ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਦੋਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਦੀ ਬੇਕਾਬੂ ਰਫ਼ਤਾਰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਹੋਂਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੰਕਟ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਦੌੜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ AI ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣਗੀਆਂ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਬਣਾਈ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੇਵੱਸ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ?