ਕੀ ਹੈ Flex Fuel, ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਵਾਲੇ ਈਂਧਨ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਫ਼ਾਇਦੇ ਤੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨੁਕਸਾਨ; ਜਾਣੋ ਡਿਟੇਲ

ਆਟੋ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲੱਖਾਂ ਵਾਹਨ ਹੋਰ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਣ Flex Fuel ਨਾਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਹੜੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਕੀ ਇਸ ਫਿਊਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਾਂ-

ਕੀ ਹੈ Flex Fuel

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ 'ਫਲੈਕਸੀਬਲ ਫਿਊਲ' (Flexible Fuel) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਈਥੇਨੌਲ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਖ਼ਾਸੀਅਤ

ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਰਾਹੀਂ ਈਥੇਨੌਲ ਬਣਾ ਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਈਥੇਨੌਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਿਕਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਈਥੇਨੌਲ ਵਾਲਾ ਫਿਊਲ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ 'ਤੇ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਥੇਨੌਲ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਾਲੇ ਪੈਟਰੋਲ (E20) ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 85 ਤੋਂ 100 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਹੜੇ ਵਾਹਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਲਾਂਚ

ਹੀਰੋ ਮੋਟੋਕਾਰਪ ਵੱਲੋਂ ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਜੂਨ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਵਾਹਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਾਰ ਜੂਨ ਨੂੰ ਮਾਰੂਤੀ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਬਾਲਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕੀ ਹਨ ਫ਼ਾਇਦੇ (Advantages)

ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਬਚਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਬਾਲਣ ਤੋਂ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਾਲਣ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਬਾਲਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੀ ਘਟ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਰਚੇ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।

ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨੁਕਸਾਨ (Disadvantages)

ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਹਨ ਦੀ ਮਾਈਲੇਜ'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਈਲੇਜ 15 ਤੋਂ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਈਥੇਨੌਲ ਦੀ ਐਨਰਜੀ ਡੈਂਸਿਟੀ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇੰਜਣ ਦੀ ਉਮਰ 'ਤੇ ਵੀ ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪ, ਰਬੜ ਸੀਲ ਵਰਗੇ ਹਿੱਸੇ ਜਲਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਵਰਗੇ ਬਾਲਣ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਦੋਂ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਲਾਗਤ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਫਲੈਕਸ ਫਿਊਲ ਬਾਲਣ ਦੀ Availability ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਬਾਲਣ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।