ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਵਰਫੁੱਲ ਬਾਈਕ: 90 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ 1140cc ਦੀ ਮੌਨਸਟਰ ਬਾਈਕ, ਕਾਰ ਵਰਗਾ ਸੀ ਗੇਅਰ ਸਿਸਟਮ

ਆਟੋ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਵੀ ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ (Royal Enfield) ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਵਰਫੁੱਲ ਬਾਈਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ 650, ਕਾਂਟੀਨੈਂਟਲ ਜੀਟੀ 650 ਜਾਂ ਸੁਪਰ ਮੀਟੀਓਰ 650 ਦੇ ਨਾਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਹਿਮਾਲਿਆਨ 750 ਵੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 650cc ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਹੀ ਬਾਈਕਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮੌਨਸਟਰ ਬਾਈਕ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਸੁਪਰਬਾਈਕਾਂ ਵੀ ਛੋਟੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਰੀਬ 90 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ ਨੇ 1140cc ਦੇ ਦਮਦਾਰ V-Twin ਇੰਜਣ ਵਾਲੀ ਬਾਈਕ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ KX ਸੀ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਇੰਜਣ ਵਾਲੀ ਬਾਈਕ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲਗਜ਼ਰੀ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਇਹ ਬਾਈਕ?

ਸਾਲ 1936 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੰਪਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਲਾਂਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਰੈੱਡਿਚ (Redditch) ਵਿੱਚ ਸੀ। 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਬਾਈਕ ਖਰੀਦਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਈਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਈਡਕਾਰ ਲਗਾ ਕੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਰੀ ਸਾਈਡਕਾਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜੀ ਰਸਤਿਆਂ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਤਾਕਤਵਰ ਇੰਜਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਸੀ।

ਇਸੇ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ ਨੇ 1936 ਵਿੱਚ ਮਾਡਲ KX ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਬਾਈਕ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ‘The Last Word in Luxury Motorcycles’ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਨਾਲ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।

ਕਾਰ ਵਰਗਾ ਸੀ ਗੇਅਰ ਸਿਸਟਮ

ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ KX ਦਾ ਇੰਜਣ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਅਨੋਖਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਬਾਈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਨਾਲ ਗੇਅਰ ਬਦਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਲੱਚ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਈਕ ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਮ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਅਤੇ ਕਾਰ ਵਰਗਾ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਫਿਊਲ ਟੈਂਕ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਹੈਂਡ ਲੀਵਰ ਲੱਗਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਈਕ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗੇਅਰ ਬਦਲਦਾ ਸੀ। ਗੇਅਰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਕਲੱਚ ਦਬਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਕਾਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਪਾਵਰ

ਇਸ ਬਾਈਕ ਵਿੱਚ 1,140cc ਦਾ ਏਅਰ-ਕੂਲਡ ਸਾਈਡ ਵਾਲਵ V-Twin ਇੰਜਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਲਗਪਗ 32bhp ਦੀ ਪਾਵਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਵਰ ਕਿਸੇ ਸੁਪਰਬਾਈਕ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਸ ਬਾਈਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਸ ਦਾ ਟਾਰਕ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਟਾਰਕ ਇੰਨਾ ਸਮੂਥ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਟਾਪ ਗੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਝਟਕੇ ਦੇ 15 ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੀ ਟਾਪ ਸਪੀਡ 125 ਤੋਂ 130 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਫੀਚਰਜ਼

ਸਾਈਡਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਬਾਈਕ ਦਾ ਭਾਰ ਤਕਰੀਬਨ 210 ਤੋਂ 225 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕ੍ਰੋਮ ਸਾਈਲੈਂਸਰ ਨਿਕਲਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸੜਕ ’ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਿੱਖ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਇਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਹੀਏ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੌਰ ਦੇ ਗਿਰਡਰ ਫੋਰਕ (Girder Forks) ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਜਿਡ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੌਕਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੀਟ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਪ੍ਰਿੰਗ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਪਹੀਆਂ ਵਿੱਚ 8 ਇੰਚ ਦੇ ਡਰੱਮ ਬ੍ਰੇਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਬਾਈਕ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ?

ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ KX ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਮਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਿਰਫ਼ 1936 ਤੋਂ 1939 ਤੱਕ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਸਾਲ 1939 ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਗਜ਼ਰੀ ਬਾਈਕਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਲਕੀਆਂ ਅਤੇ ਸਸਤੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਬਾਈਕਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ 1140cc ਵਾਲੀ ਇਸ ਬਾਈਕ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਅੱਜ ਕਿੰਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ?

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਇਸ ਬਾਈਕ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਯੂਨਿਟਾਂ ਹੀ ਬਣ ਸਕੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਐਨਫੀਲਡ KX ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਾਈਕਾਂ ਬਚੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵਿੰਟੇਜ ਕਲੈਕਟਰਾਂ ਜਾਂ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਇਹ ਬਾਈਕ ਨੀਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ 50 ਤੋਂ 70 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।