ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਲੱਗੇ, ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੇ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ‘ਝੰਡੂ’, ਘਰੇਲੂ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾਇਆ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ

ਰਾਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵੀਰੇਂਦਰ, ਜਾਗਰਣ, ਹਰਨੌਤ (ਨਾਲੰਦਾ): ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਝੰਡੂ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਗਲਾਸਗੋ ’ਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਹੈਵੀਵੇਟ ਪੈਰਾ-ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚ ਪਹਿਲਾ ਤਮਗ਼ਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤਮਗ਼ਾ ਸੂਚੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਮੁਕਾਬਲਾ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। 28 ਸਾਲਾ ਝੰਡੂ ਨਾਲੰਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹਰਨੌਤ ਬਲਾਕ ਦੇ ਸਬਨਾਹੁਆ ਡੀਹ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਤਮਗ਼ਾ ਝੰਡੂ ਦੀ ਲਗਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਰਾਮਾਨੰਦ ਪਾਸਵਾਨ ਤੇ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਹਿ ਗਏ। ਇਸ ਅਥਲੀਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ’ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਝੰਡੂ’ ਰੱਖਿਆ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਸ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇਹ ਅਟੱਲ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ’ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੁਣਿਆ। ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਉਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਝੰਡੂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ’ਚ ਪੋਲੀਓ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ’ਚ ਉਸ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਉੱਥੇ ਬੈਠਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਸ਼ਕਾਰਟ ਵੀ ਚਲਾਈ। ਇੱਕ ਸੰਕਟ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਚ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਭਾਰਤੋਲਣ ਮੈਚ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ’ਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਾਰਟ ਵੇਚਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ ਸਟਾਲ ਲਗਾਇਆ ਤੇ ਲਗਪਗ ₹2.5 ਲੱਖ ਦੇ ਫੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ’ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।

ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਝੰਡੂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਹਨਤੀ ਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਅਪੰਗਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਕੋਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ’ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਘਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਤਮਗ਼ਾ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੋਕ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਟਾਲ ’ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਤਿੰਨ ਵਾਰ ‘ਬਿਹਾਰ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ

ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ 2024 ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖਰਚੇ ਪੂਰੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਝੰਡੂ ਦੇ ਕੋਚ ਤੇ ਨਾਲੰਦਾ ਲਕਸ਼ਯ ਪੈਰਾ ਸਪੋਰਟਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਕੁੰਦਨ ਕੁਮਾਰ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਝੰਡੂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ‘ਬਿਹਾਰ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ’ (ਬਿਹਾਰ ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ’ਚ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪੱਤਰ ਤੇ ₹2 ਲੱਖ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਖੇਡ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਵੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ (₹20 ਲੱਖ ਦੀ ਕੀਮਤ) ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਕੋਚ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ‘ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੋ, ਨੌਕਰੀ ਪਾਓ’ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ‘ਲੈਵਲ 9’ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਝੰਡੂ ਅਣਵਿਆਹਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਭਰਾਵਾਂ ’ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਭਰਾ ਦਾ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੀ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਝੰਡੂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਨੇ ਫਿਲਹਾਲ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕੋਚ, ਕੁੰਦਨ ਕੁਮਾਰ ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।