- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਦੁਸਹਿਰੇ 'ਤੇ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਉਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਸ਼ੁੱਭ? ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਤੇ ਸ਼ਿਵਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ
Dussehra ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਛੀ ਦਾ ਨਾਂ ਨੀਲਕੰਠ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Fri, 16 Oct 2026 10:12 AM (IST)
Updated Date: Fri, 16 Oct 2026 10:15 AM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਇਸ ਸਾਲ ਅੱਸੂ ਦੇ ਨਰਾਤੇ (Shardiya Navratri 2026) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 11 ਅਕਤੂਬਰ 2026, ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਸ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 20 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਵਿਜੇਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਸਾਲ ਅੱਸੂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਦੁਸਹਿਰੇ (Dussehra 2026) ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਬੁਰਾਈ 'ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਦੁਸਹਿਰੇ 'ਤੇ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
ਦੁਸਹਿਰੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਛੀ ਦਾ ਨਾਂ ਨੀਲਕੰਠ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਸਹਿਰੇ 'ਤੇ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦੇਖਣਾ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸ਼ੁੱਭ?
ਐਸਟ੍ਰੋਪਤਰੀ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਚੰਦਰੈਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਰਾਵਣ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਥਾ
ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਵਣ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਨੇ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਵਣ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰੂਪ
ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਜਾਂ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਵਿਸ਼ ਪੀਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਲਾ ਨੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 'ਨੀਲਕੰਠ' ਕਹਾਏ ਸਨ।
ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਸਫ਼ਲਤਾ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਸ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਲ ਭਰ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ?
ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਜੇਕਰ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਕਿਸੇ ਵਰਦਾਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਇਸ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤਕ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨੀਲਕੰਠ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੁੱਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪੰਛੀ ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।