- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਛੂੰਹਦੇ, ਸਗੋਂ ਪੈਰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ ਇਕ ਆਦਤ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ 'ਚ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਘਰਾਂ 'ਚ ਇਹ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਆਵੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ 'ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਵੀ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਛੂੰਹਦੇ, ਸਗੋਂ ਪੈਰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ ਇਕ ਆਦਤ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਥੇ ਹੱਥ ਕਿਉਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ? ਆਓ ਇਸ ਲੇਖ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝੀਏ।
ਐਸਟ੍ਰੋਪੱਤਰੀ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਡੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ 'ਚ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਪੂਜਨੀਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ, ਚਰਨ ਛੂਹਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਆਤਮਕਅਤੇ ਊਰਜਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ ਮੱਥੇ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ: ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਝੁਕ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਪੂਜਨੀਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂੰਹਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਊਰਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਗਿਆ ਚੱਕਰ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ: ਪੈਰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਊਰਜਾ ਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਮੱਥਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੀ ਊਰਜਾ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਚ ਨਮਰਤਾ, ਸਦਬੁੱਧੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਉਮੈ ਦਾ ਤਿਆਗ: ਪੈਰ ਛੂਹਣਾ ਸਾਡੀ ਨਮਰਤਾ ਤੇ ਹਉਮੈ ਦੇ ਤਿਆਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣਾ ਉਸ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਟਰਾਂਸਫਰ : ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੇਵਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਟਰਾਂਸਫਰ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਚਾਹੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋ ਜਾਈਏ, ਆਪਣਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ ਅਧੂਰੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਊਰਜਾ (Positive Energy) ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਕ ਇਨਸਾਨ ਝੁਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਘਮੰਡ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਨਾਲ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।