ਸਿਰਫ਼ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਹਿਕਦਾ ਬਾਬਾ ਸ਼ਿਆਮ ਦਾ ਦਰਬਾਰ, ਜਾਣੋ ਇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪੀ ਖ਼ਾਸ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਨੂੰ ਇਤਰ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਅਧੂਰਾ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਕਹਾਣੀ।
Publish Date: Fri, 20 Nov 2026 03:03 PM (IST)
Updated Date: Fri, 20 Nov 2026 03:04 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਹਰ ਸਾਲ ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਉਤਸਵ (Khatu Shyam Baba Birthday) ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਦੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਵਿੱਚ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੋਸ਼ਾਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਤਰ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਨੂੰ ਇਤਰ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਅਧੂਰਾ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਕਹਾਣੀ।
ਕੀ ਹੈ ਇਤਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਰਹੱਸ? ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੂਟੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਸੀ।
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਗੁਲਾਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਫੁੱਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਵੀ ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦਾ ਇਤਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਵਜੋਂ ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਨੂੰ ਇਤਰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਨੂੰ ਇਤਰ ਕਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਾਈਏ? 1. ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰੋ।
2. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਮੁਕਟ ਆਦਿ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ।
3. ਬਾਬਾ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ੁੱਧ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਧੂਪ ਧੁਖਾਓ।
4. ਹੁਣ ਰੂੰ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਟੁਕੜੇ 'ਤੇ ਇਤਰ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿਓ।
5. ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਤਰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ? ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੇ ਹਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਦਾ ਜਨਮ ਉਤਸਵ ਬੜੀ ਧੂਮਧਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਖਾਟੂ ਨਗਰੀ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੌਣਕ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਨੂੰ ਫੁੱਲ, ਇਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕੇਕ ਕੱਟ ਕੇ, ਭਜਨ-ਕੀਰਤਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਯਾਤਰਾ ਕੱਢ ਕੇ ਬਾਬਾ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਾ ਮਾਹੌਲ ਬਾਬਾ ਸ਼ਿਆਮ ਦੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ, ਲਾਭ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਰੋਤਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਪੰਚਾਂਗਾਂ, ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ।