ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਨਾ ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ? ਜਾਣੋ ਹਰ ਕਮਰੇ 'ਚ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਧਾਰਮਿਕ ਰਹੱਸ
ਐਸਟ੍ਰੋਪਤਰੀ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਚੰਦਰਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣੀ ਅਤੇ ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੀਵਾਲੀ (Diwali 2026) ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ 'ਚ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਪੌਰਾਣਿਕ ਅਰਥ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
Publish Date: Sun, 01 Nov 2026 03:24 PM (IST)
Updated Date: Sun, 01 Nov 2026 03:26 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਇਸ ਸਾਲ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ 8 ਨਵੰਬਰ 2026, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਪੂਰਾ ਘਰ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਖਣ 'ਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਕਮਰੇ 'ਚ ਦੀਵਾ ਜ਼ਰੂਰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਕਮਰਿਆਂ 'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਸੋਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਵੀ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਕਿਉਂ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਦਰਅਸਲ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਐਸਟ੍ਰੋਪਤਰੀ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਕਮਰੇ 'ਚ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਕਮਰੇ 'ਚ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ
ਐਸਟ੍ਰੋਪਤਰੀ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਚੰਦਰਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣੀ ਅਤੇ ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੀਵਾਲੀ (Diwali 2026) ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ 'ਚ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਪੌਰਾਣਿਕ ਅਰਥ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ।
ਮੱਸਿਆ ਦੀ ਰਾਤ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣ ਦੇ 3 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥ
ਅਗਿਆਨਤਾ 'ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜਿੱਤ: ਮੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਹਨੇਰੇ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੋਅ ਅਗਨੀ ਤੱਤ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ, ਡਰ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ (ਅਲਕਸ਼ਮੀ) ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਘਰ 'ਚ ਸਾਤਵਿਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਪਸੀ: ਪੌਰਾਣਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, 14 ਸਾਲ ਦਾ ਬਨਵਾਸ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ, ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪਰਤੇ ਸਨ। ਮੱਸਿਆ ਦੀ ਉਸ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ (ਦੀਪ-ਅਵਲੀ) ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਮਾਤਾ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ: ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਖੀਰ ਸਾਗਰ 'ਚੋਂ ਧਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ 'ਚ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਘਰ-ਘਰ 'ਚ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਕਮਰੇ ਅਤੇ ਕੋਨੇ 'ਚ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ
ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੀਵਾਲੀ (Diwali 2026) ਦੀ ਰਾਤ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਦੀਵਾ ਰੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ
ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਨਾ ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਯਾਨੀ ਗ਼ਰੀਬੀ, ਕਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਲਸ ਦਾ ਵਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦੀਪਦਾਨ
ਰਸੋਈ, ਤਿਜੋਰੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ, ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ, ਤੁਲਸੀ ਚੌਰਾ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਛੱਤ 'ਤੇ ਵੀ ਦੀਵੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਘਰ ਦਾ ਵਾਸਤੂ ਦੋਸ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਘਰ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੰਚਮਹਾਭੂਤਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ
ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਦੀਵਾ ਧਰਤੀ ਤੱਤ, ਤੇਲ ਜਲ ਤੱਤ, ਰੂੰ ਦੀ ਬੱਤੀ ਹਵਾ ਤੱਤ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਲੋਅ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ 'ਚ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਊਰਜਾਵਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।