ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ 'ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦੈ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਚਿੱਤਰ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਰਹੱਸ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਗੋਹੇ ਜਾਂ ਗੇਰੂ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ
Publish Date: Fri, 07 Aug 2026 03:16 PM (IST)
Updated Date: Fri, 07 Aug 2026 03:20 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਰ ਸਾਲ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਚਮੀ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਅਵਸਰ 'ਤੇ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਗੋਹੇ ਜਾਂ ਗੇਰੂ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਕਿਉਂ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਚਿੱਤਰ? ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਾਰੇ।
ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਚਿੱਤਰ?
ਮਹਾਦੇਵ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਤ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ 'ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧਨ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ: ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਅਤੇ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਧਨ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ।
ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ: ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਕੀ ਨਾਗ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੀ ਸ਼ਈਆ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Disclaimer: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲੇਖ/ਫ਼ੀਚਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ/ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਤੋਂ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ।