144 ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਉਂ ਗਾਇਬ ਰਹੇ ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ? ਜਾਣੋ ਪੁਰੀ ਮੰਦਰ ਦਾ ਅਣਸੁਣਿਆ ਇਤਿਹਾਸ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ ਦੇ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਲਗਭਗ 144 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਥ ਨੂੰ ਪੁਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚੁੱਪਚਾਪ 'ਪਾਤਾਲੀ ਸ੍ਰੀਖੇਤਰ' ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮਾਦਲਾ ਪੰਜੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ, ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੁਸੀਬਤ ਟਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪੁਰੀ ਪਰਤ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ।

ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ 144 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਿਉਂ ਗਾਇਬ ਰਹੇ?

ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ ਨੂੰ ਹਮਲਾਵਰ ਤਾਕਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਪੁਰੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਸੁਬਰਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ 'ਪਾਤਾਲੀ ਸ੍ਰੀਖੇਤਰ' ਵਿੱਚ ਛੁਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਗਨਨਾਥ ਨੂੰ ਛੁਪੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਪਾਤਾਲੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਲਗਭਗ 144 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਾਸਕਾਂ, ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਇਸ ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਜਦੋਂ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਟਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਕੇਸ਼ਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਮੰਦਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ ਦੀ ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਜੁੜ ਗਿਆ।

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮਾਦਲਾ ਪੰਜੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਾਤਾਲੀ ਖੇਤਰ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਰਕਤਬਾਹੂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ, ਲਗਭਗ 1000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ ਦੋ ਵਾਰ ਗੋਪਾਲੀ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਤ੍ਰਿਕੁਟਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀਗਤ ਰਹੇ ਸਨ। ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਜਦੋਂ ਰਕਤਬਾਹੂ ਨੇ ਮੰਦਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਉਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 45 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮਾਦਲਾਪੰਜੀ, ਸੋਨਪੁਰ ਇਤਿਹਾਸ, ਸੋਨਪੁਰ ਰਾਜਗ੍ਰਹਿ ਚੰਦ੍ਰਿਕਾ, ਸਵਰਨਪੁਰ ਗੁਣਦਰਸ਼, ਕਾਲੀਆਕ ਪੁਰਾਣ, ਦਸ਼ਕੁਮਾਰ ਚਰਿਤ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੋਨਪੁਰ ਰਾਜ ਦੇ ਹੋਰ ਦਰਬਾਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

Disclaimer: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲੇਖ ਫੀਚਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ/ਦੰਤ ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਨ।