ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਾਵਣ 'ਚ ਦਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਹੋ? ਜਾਣ ਲਓ ਧਰਮ ਤੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਇਸ ਸਾਲ ਸਾਵਣ 30 ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਵਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਮਵਾਰ 3 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਵਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁੱਕਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਜਲਦੀ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਵਣ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਲੋਕ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਜਲਾਭਿਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਰੁਦਰਾਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦਹੀਂ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ?

ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਵਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਪੂਜਾ, ਪਾਠ, ਜਪ, ਤਪੱਸਿਆ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਨੇਕੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤਾਮਸਿਕ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ, ਸਖ਼ਤ ਜਾਂ ਖੱਟੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ 'ਤੇ ਠੰਡੀ ਅਤੇ ਸਾਤਵਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੋਜਨ 'ਚ ਹਲਕਾ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਆਯੁਰਵੇਦ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?

ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਚ ਨਮੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਹੀਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਦਹੀਂ ਨੂੰ ਭਾਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲਗਮ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਦਹੀਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਗਲੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਖਾਂਸੀ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਪਾਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਆਯੁਰਵੇਦ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦਹੀਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੋਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ?

ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਦਾਲ, ਲੌਕੀ, ਪਰਵਾਲ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿਹਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ, ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਯਮਾਂ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਸਰੀਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਊਰਜਾਵਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।