ਪੂਜਾ 'ਚ ਫ਼ੁੱਲਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ: ਕਿਸ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਫ਼ੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਪਾ?

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਫ਼ੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਫ਼ੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਭਗਤੀ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ, ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫ਼ੁੱਲ ਪਸੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਫ਼ੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਫ਼ੁੱਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਫ਼ੁੱਲ ਪਸੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਫ਼ੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀ ਫ਼ਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਓ ਲਾਲ ਫ਼ੁੱਲ

ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਘਨਹਰਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਫ਼ੁੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਗੁੜਹਲ (Gudhal) ਦਾ ਫ਼ੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੂਰਵਾ ਘਾਹ ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਫ਼ੁੱਲ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਘਾਹ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਫ਼ਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਊਰਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਫ਼ੁੱਲ

ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੋਗਰਾ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹਨ ਇਹ ਫ਼ੁੱਲ

ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫ਼ੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਤੂਰਾ ਦਾ ਫੁੱਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਕ ਦਾ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਫ਼ੁੱਲ

ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਗੁੜਹਲ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦਾ ਫ਼ੁੱਲ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਮੇਲੀ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਾਲ ਰੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਕਸਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਲਾਸ਼ ਦਾ ਫੁੱਲ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਦੇਵੀ ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਫ਼ੁੱਲ

ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਧਨ, ਵੈਭਵ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦਾ ਫ਼ੁੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁਲਾਬ ਅਤੇ ਚਮੇਲੀ ਦਾ ਫ਼ੁੱਲ ਵੀ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਫ਼ੁੱਲ

ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਮੇਲੀ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਰਿਆ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਗਤ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ।

Disclaimer: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਕੇਵਲ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਇਹ ਲੇਖ ਫੀਚਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਤੋਂ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ।