ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ: ਜਾਣੋ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮ੍ਰਿਤਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ। ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਉਣਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨੁਹਾਇਆ ਕਿਉਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਆਤਮਾ ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੁਨਰਜਨਮ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਭਾਂਡੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਉਣਾ ਦਾਹ-ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਭਾਂਡੇ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਿਉਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ?

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਦਰਦ, ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ?

ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਨੇ ਉਮਰ ਭਰ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿਦਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਜਾਂ ਗੰਗਾਜਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨੁਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਕਿਉਂ ਪਹਿਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?ਟ

ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਵਿਆਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਹਿਨਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਉਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟ ਦਾ ਹੀ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਗੌਰਵ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Disclaimer: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲੇਖ/ਫ਼ੀਚਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ/ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਤੋਂ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਿਬੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਨ।