ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਨਿਯਮ? ਜਾਣੋ ਕਦੋਂ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਕਦੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਸ਼ੁਭ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਗੁਰੂਆਂ ਜਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਹੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸੰਗ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ

ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਮਨ ਤੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਨਿਯਮ

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਆਦਤ: ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਘਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਖਾਸ ਮੌਕੇ: ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਨਵੇਂ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਜਾਂ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਤਿਉਹਾਰ: ਪੂਜਾ-ਪਾਠ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ।

ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਵਾਕਫ਼ ਹੋਵੋ ਕਿ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਸਮੇਂ: ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਛੂਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।

ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਸੋਗ ਸਮੇਂ: ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਲੇਟੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।

ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ: ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ ਜਾਂ ਦੇਵਸਥਾਨ (ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਰੱਬ ਦੀ ਭਗਤੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।