- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
4 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗਣਗੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ’ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਇਹ ਉਪਾਅ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ
ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Wed, 11 Nov 2026 03:05 PM (IST)
Updated Date: Wed, 11 Nov 2026 03:06 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਦਿਨ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ' ਅਤੇ 'ਦੇਵੋਤਥਾਨ ਇਕਾਦਸ਼ੀ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ 2026 ਕਦੋਂ ਹੈ?
ਹਿੰਦੂ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਲ ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਤਿਥੀ 20 ਨਵੰਬਰ 2026, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 7 ਵੱਜ ਕੇ 15 ਮਿੰਟ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਿਥੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 21 ਨਵੰਬਰ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 6 ਵੱਜ ਕੇ 31 ਮਿੰਟ ’ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਦਯਾ ਤਿਥੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ 20 ਨਵੰਬਰ 2026, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ 2026 ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮਹੂਰਤ
ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ੁਭ ਮਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ’ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਉਪਾਅ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਮਾਤਾ ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਾਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਿਨ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਬਣੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
1. ਤੁਲਸੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਲਾਲ ਚੁੰਨੀ ਚੜ੍ਹਾਓ
ਇਸ ਦਿਨ ਤੁਲਸੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਲਾਲ ਚੁੰਨੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸੁਹਾਗ, ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਕੋਲ ਕਲਾਵਾ ਬੰਨ੍ਹੋ
ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਕੋਲ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਕਲਾਵਾ (ਮੌਲੀ) ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
3. ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ
ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
4. ਤੁਲਸੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਫਲ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਓ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਤੁਲਸੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਫਲ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਬਣੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
5. ਤੁਲਸੀ ਦੀਆਂ 7 ਜਾਂ 11 ਪਰਿਕਰਮਾਵਾਂ ਕਰੋ
ਦੇਵਉਠਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੁਲਸੀ ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ 7 ਜਾਂ 11 ਵਾਰ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।