ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਵਧਾਨ! ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਕਰਿਓ ਇਹ 5 ਗਲਤੀਆਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੇਕਾਰ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਦੀ ਮਿਹਨਤ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ 'ਚ ਬੇਅੰਤ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ 'ਚ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
Publish Date: Mon, 26 Oct 2026 02:13 PM (IST)
Updated Date: Mon, 26 Oct 2026 02:18 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਸ਼ਰਦ ਪੂਰਨਿਮਾ ਤੋਂ ਠੀਕ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ (Kartik Month 2026) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਤੇ ਚਤੁਰਮਾਸ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਮਹੀਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ 'ਚ ਬੇਅੰਤ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ 'ਚ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ।
ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ?
ਵੈਦਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਵਾਰ ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 27 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 24 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਹੜਾ ਸਾਧਕ ਇਸ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਮਨ 'ਚੋਂ ਬੁਰੇ ਵਿਚਾਰ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਤਰੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕੱਤਕ ਦੇ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦੀਪਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦੀਪਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ ਦੌਰਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
- ਇਸ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਕੋਲ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਦੀ 'ਚ ਦੀਪਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਯ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਗ਼ਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ, ਧਨ ਆਦਿ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- 'ਓਮ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ' ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਹਿਸਤਰਨਾਮ ਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?
- ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ, ਸ਼ਰਾਬ, ਲਸਣ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਸੇਵਨ ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
- ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਜਾਂ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਾਰੇ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
- ਘਰ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
- ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦੀ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਮਨਾਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।