- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਦੌਰਾਨ ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨੌਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਕੰਨਿਆ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੌਂ ਸਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤੇ ਨੌਮੀ ਤਿਥੀ ਮੌਕੇ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕੰਜਕ ਪੂਜਾ, ਭਾਵ ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸਰੂਪ ਮਾਂ ਮਹਾਗੌਰੀ ਅਤੇ ਨੌਵੇਂ ਸਰੂਪ ਮਾਂ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਦੌਰਾਨ ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨੌਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਕੰਨਿਆ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੌਂ ਸਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੰਜਕ ਪੂਜਾ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਜਾਂ ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਪੜਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ 2026 ਦੀ ਤਾਰੀਖ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੁਹੂਰਤ
ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਤੇ ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਤਾਰੀਖਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
ਮਹਾ ਅਸ਼ਟਮੀ (ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ): 18 ਅਕਤੂਬਰ 2026, ਐਤਵਾਰ
ਮਹਾ ਨੌਮੀ: 19 ਅਕਤੂਬਰ 2026, ਸੋਮਵਾਰ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ 18 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਕੰਜਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੌਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ 19 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ’ਤੇ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਦਾ ਮੁਹੂਰਤ — 18 ਅਕਤੂਬਰ 2026
ਇਸ ਸਾਲ ਮਹਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਐਤਵਾਰ, 18 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਵੇਰ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ: ਸਵੇਰੇ 7:45 ਵਜੇ ਤੋਂ 9:10 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਅਭਿਜੀਤ ਮੁਹੂਰਤ: ਸਵੇਰੇ 11:42 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:48 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਮਹਾ ਨੌਮੀ ’ਤੇ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਦਾ ਮੁਹੂਰਤ — 19 ਅਕਤੂਬਰ 2026
ਸੋਮਵਾਰ, 19 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਹਾ ਨੌਮੀ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
ਸ਼ੁਭ ਚੌਘੜੀਆ: ਸਵੇਰੇ 9:12 ਵਜੇ ਤੋਂ 10:40 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਾਲ: ਦੁਪਹਿਰ 12:05 ਵਜੇ ਤੋਂ 1:35 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਨੋਟ: ਮੁਹੂਰਤ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪੰਚਾਂਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪੰਚਾਂਗ ਤੋਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੰਜਕ ਪੂਜਾ ਲਈ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ
ਐਸਟ੍ਰੋਪਤਰੀ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਚੰਦਰੈਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ 2 ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਮਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਭੈਰਵ ਬਾਬਾ ਜਾਂ ਲੰਗੂਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਣ ਦੀ ਵੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਦੀ ਸਰਲ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਧੀ
1. ਸਵਾਗਤ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ: ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਘਰ ਬੁਲਾਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰੋ।
2. ਪੈਰ ਧੋਣੇ: ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਆਸਣ ’ਤੇ ਬਿਠਾਓ।
3. ਤਿਲਕ ਅਤੇ ਮੌਲੀ: ਮੱਥੇ ’ਤੇ ਕੁਮਕੁਮ, ਰੋਲੀ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ ਦਾ ਤਿਲਕ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ’ਤੇ ਮੌਲੀ ਜਾਂ ਕਲਾਵਾ ਬੰਨ੍ਹੋ।
4. ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਭੋਗ: ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਜੋਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ, ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਹਲਵਾ ਪਰੋਸੋ।
5. ਤੋਹਫ਼ੇ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਣਾ: ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਚੁੰਨੀ, ਫਲ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦਿਓ।
6. ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ: ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਓ।
ਕੰਜਕ ਪੂਜਾ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸ਼ੁਭ?
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਨੌਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੁਭ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੌਘੜੀਆ ਵਿੱਚ ਕੰਜਕ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਵੇਰ ਦਾ ਸੁਝਾਇਆ ਗਿਆ ਸਮਾਂ: ਸਵੇਰੇ 6:30 ਵਜੇ ਤੋਂ 10:30 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ: ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਚੁਣਦੇ ਹੋਏ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਚਾਂਗ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।