ਨੱਕ 'ਚ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਦੇ ਦਰਦ 'ਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਰਾਹਤ ! ਜਾਣੋ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋਤਿਸ਼ ਆਚਾਰੀਆ ?
ਐਸਟ੍ਰੋਪਤਰੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਰਜਨੀ ਗੁਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨੱਕ ਵਿੰਨ੍ਹਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨੱਥ ਪਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ, ਜੋਤਿਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ (ਸਿਹਤ) ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Sun, 20 Sep 2026 04:11 PM (IST)
Updated Date: Sun, 20 Sep 2026 04:50 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ 'ਚ ‘ਨੱਥ’ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਤੀਜ-ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਰ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਤੱਕ, ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂਪ ਨੱਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧੂਰਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੱਕ 'ਚ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ?
ਐਸਟ੍ਰੋਪਤਰੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਰਜਨੀ ਗੁਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨੱਕ ਵਿੰਨ੍ਹਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨੱਥ ਪਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ, ਜੋਤਿਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ (ਸਿਹਤ) ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਹਾਗ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨੱਥ ਨੂੰ ਸੁਹਾਗ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ 'ਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ‘ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ’ 'ਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਤੱਕ, ਹਰ ਥਾਂ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣਾ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਐਕਿਊਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਫਾਇਦੇ
ਜੇਕਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਨੱਕ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਵਿੰਨ੍ਹਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਐਕਿਊਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨੱਕ ਦੇ ਇਸ ਖੱਬੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਦਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Reproductive System) ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੱਬੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਛੇਦ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਐਕਿਊਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਪੁਆਇੰਟ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਯਾਨੀ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਰਜਨੀ ਗੁਪਤਾ ਜੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜੋਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਚ ਨੱਥ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਸ਼ੁੱਕਰ (Venus) ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ (Moon) ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰ ਗ੍ਰਹਿ ਜਿੱਥੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਸੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਚੰਦਰਮਾ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਜਿਹੀ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਿਖਰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਿਹਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ 'ਚ ਸੌਭਾਗ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਅਜਿਹਾ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਮਤ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਫਾਇਦੇ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ/ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ/ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ।