ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ 'ਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਹਰ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਹੈ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਮਹੱਤਵ
Kanjak Pujan : ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਨੂੰ 9 ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਮ ਗਿਣਤੀ, ਜਿਵੇਂ 1, 3, 5 ਜਾਂ 7 ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Publish Date: Wed, 14 Oct 2026 03:23 PM (IST)
Updated Date: Wed, 14 Oct 2026 03:25 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਸ਼ਾਰਦੀ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਵਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵਰਤ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਜਾਂ ਨਵਮੀ ਤਿਥੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਸਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਆਸਣ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹਲਵੇ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ 'ਚ 9 ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਲੰਗੂਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਮਨ 'ਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ 9 ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਲਈ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਹਰ ਦਿਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦੋ ਦਿਨਾਂ, ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਨਵਮੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਹੀ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੌਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨੌਂ ਸਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਠਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਲਈ ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਲਈ 9 ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਨੂੰ 9 ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਮ ਗਿਣਤੀ, ਜਿਵੇਂ 1, 3, 5 ਜਾਂ 7 ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ 'ਚ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੀ ਹਰ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੂਪਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ 'ਚ ਹਰ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
9 ਕੰਨਿਆਵਾਂ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਲਈ 9 ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
7 ਕੰਨਿਆਵਾਂ: ਸੱਤ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਮਾਂ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5 ਕੰਨਿਆਵਾਂ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 5 ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਦੇਵੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3 ਕੰਨਿਆਵਾਂ: ਤਿੰਨ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ ਅਰਥਾਤ ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮਹਾਕਾਲੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1 ਕੰਨਿਆ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਕ ਕੰਨਿਆ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਦਿਵਯ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕ ਸਾਧਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਾਰਦੀ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।