ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਸਾਉਣ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਵਰ੍ਹਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅੰਬਰ? ਜਾਣੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਇਸ ਅਨੋਖੇ ਜੁੜਾਅ ਦਾ ਪੌਰਾਣਿਕ ਸੱਚ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਮੀਂਹ ਕਿਉਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਰਹੱਸ ਹਨ ਜੋ ਸਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਹਰ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਦਾ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 'ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ' ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ 'ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਜੁੜਾਅ ਹੈ। ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਇਸ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ।

ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸਾਉਣ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਸੰਬੰਧ

ਸਾਉਣ ਹਿੰਦੂ ਪੰਚਾਂਗ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਜੁਲਾਈ ਜਾਂ ਅਗਸਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੌਨਸੂਨ ਵੀ ਦਸਤਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਇਹ ਬਾਰਿਸ਼ ਕੇਵਲ ਮੌਸਮ ਦੀ ਦਸਤਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ, ਬਲਕਿ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਜਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਹਲਾਹਲ' ਵਿਸ਼ (ਜ਼ਹਿਰ) ਨਿਕਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸੰਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਠ (ਗਲੇ) ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ 'ਨੀਲਕੰਠ' ਅਖਵਾਏ।

ਹਲਾਹਲ ਵਿਸ਼ ਇੰਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਕੰਠ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜਲਣ ਲੱਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਠ ਵਿੱਚ ਰੁਕਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀਕਾਂਡ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ, ਇਸ ਲਾਟ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਪਿਘਲਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗੀਆਂ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਮਰੂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤਾਂਡਵ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਨੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਹਰ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਕੰਠ ਵਿੱਚ ਉੱਠਦੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਤ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਭਗਤ ਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਜਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਦਰਅਸਲ ਸਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਅਟੁੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹਰ ਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਰਧਾ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।