- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਵਿਜਯਦਸ਼ਮੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਸਹਿਰਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਅਧਰਮ ’ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਅੱਸੂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਦਾ ਦਹਿਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ’ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੌਂ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਦਾ ਪੂਰਨ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਾਲ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਚਿੱਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ 2026 ਵਿੱਚ ਦੁਸਹਿਰਾ 20 ਜਾਂ 21 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਹਿਨ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੁਸਹਿਰਾ 2026 ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਹੈ?
ਇਸ ਸਾਲ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਚਿੱਤੀ ਹੈ। ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਵਾਰ ਦੁਸਹਿਰਾ 21 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅੱਸੂ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਸ਼ੁਰੂ: 20 ਅਕਤੂਬਰ, ਮੰਗਲਵਾਰ, ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵੱਜ ਕੇ 50 ਮਿੰਟ ’ਤੇ।
ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ: 21 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵੱਜ ਕੇ 11 ਮਿੰਟ ’ਤੇ।
ਉਦੈ ਤਿਥੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 21 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੁਸਹਿਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ ਅਤੇ ਵਿਜੈ ਮੁਹੂਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਾਵਣ ਦਹਿਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦੁਸਹਿਰਾ ਮਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੁਸਹਿਰਾ 2026: ਰਾਵਣ ਦਹਿਨ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ
ਵਿਜੈ ਮੁਹੂਰਤ: 20 ਅਕਤੂਬਰ, ਦੁਪਹਿਰ 1:59 ਤੋਂ 2:45 ਵਜੇ ਤੱਕ।
ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਦੁਪਹਿਰ 1:14 ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 3:30 ਵਜੇ ਤੱਕ।
ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ: 19 ਅਕਤੂਬਰ, ਸ਼ਾਮ 3 ਵੱਜ ਕੇ 38 ਮਿੰਟ ’ਤੇ।
ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ: 20 ਅਕਤੂਬਰ, ਸ਼ਾਮ 6 ਵੱਜ ਕੇ 2 ਮਿੰਟ ’ਤੇ।
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ: 20 ਅਕਤੂਬਰ, ਸ਼ਾਮ 5:47 ਵਜੇ ਤੋਂ।
ਨਿਸ਼ੀਥ ਮੁਹੂਰਤ: 20 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਾਤ 11:41 ਤੋਂ 21 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਾਤ 12:31 ਵਜੇ ਤੱਕ।
ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਰਾਵਣ ਦਹਿਨ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 5 ਵੱਜ ਕੇ 47 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਵਣ ਦਹਿਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਜਯਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ?
ਵਿਜਯਦਸ਼ਮੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਸਹਿਰਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਅਧਰਮ ’ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜਯਦਸ਼ਮੀ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਜਿੱਤ ਦੀ ਦਸਵੀਂ’। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਅਸੱਤ ’ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਦਾ ਦਹਿਨ ਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਦਸ ਸਿਰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਦਸ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਦਾ ਦਹਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁਰਾਈ ’ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।