Karwa Chauth 2026: ਕਰਵਾ ਚੌਥ 'ਤੇ ਸਟੀਲ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਕਰਵਾ ਵਰਤਣ ਦੀ ਨਾ ਕਰਨਾ ਭੁੱਲ, ਇੱਕ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਸਕਦੈ ਵਰਤ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਸਾਲ ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦਾ ਵਰਤ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2026, ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਜੀਵਨ ਲਈ ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਕਰਵੇ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਔਰਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਣੇ ਕਰਵੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਕਰਵਾ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਟੀਲ ਦੇ ਕਰਵੇ ਖਰੀਦਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਵਾ ਚੌਥ ’ਤੇ ਧਾਤੂ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ।

ਕਰਵਾ ਚੌਥ ’ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਕਰਵਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦਾ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਰਵੇ ਨੂੰ ਕਰਵਾ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਰਵੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਦ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਘ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਰਵੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਰਵਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਕੀ ਹੈ?

ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕਰਵਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੂਜਾ ਲਈ ਦੋ ਕਰਵੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਰਵਾ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਰਵਾ ਫੇਰਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਰਵੇ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਨਾਲ ਅਖੰਡ ਸੁਹਾਗ ਅਤੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਕਰਵਾ ਚੌਥ ’ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਕਰਵਾ ਹੀ ਕਿਉਂ?

ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਕਰਵਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਰਵੇ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਪਾਣੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਵਾ ਚੌਥ ’ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਰਵੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਧਾਰਮਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਸਟੀਲ, ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਕਰਵਾ ਵਰਤਣਾ ਸਹੀ ਹੈ?

ਜੋਤਿਸ਼ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਰਾਹੂ-ਕੇਤੂ ਵਰਗੇ ਅਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਣੇ ਕਰਵੇ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।