- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਨੂੰ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਤੇ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਧਨ-ਅਨਾਜ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਪਰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਧੋਂਦੇ ਹਨ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਨੂੰ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਤੇ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਧਨ-ਅਨਾਜ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਪਰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਧੋਂਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਨ ਦੇ ਕਣ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਆਉਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਧੋਣ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਵਾਸਤੂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਨ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਧੋਣ ਨਾਲ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਨ ਗੰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਥ ਕਿਸੇ ਵੱਖਰੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਧੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਨ ਦਾ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਕਈ ਲੋਕ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਅੰਨ ਨੂੰ ਕੂੜੇਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਨ ਦਾ ਘੋਰ ਅਪਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਨ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕਈ ਵਾਰ ਅੰਨ ਦੇ ਦਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੱਟ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਂਗਲਾਂ ਚੱਟਣਾ ਗਲਤ ਵਿਵਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਕਿਸੇ ਵੱਖਰੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਧੋਣਾ ਸਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਚੱਟਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖਾਣੇ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਰੋਕਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਦੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦਾਣੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਲੋਕ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭੋਜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਦਾਣਾ ਬਰਬਾਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਨੂੰ ਮਹਾਪਾਪ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ, ਲਾਭ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਪੰਚਾਂਗਾਂ, ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ।