ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਤੂਰਬੰਨਜਾਰਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਇਨਸਾਫ਼

ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ,

ਸੁਨਾਮ : ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਤਾਂ ਸੁੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਉਸਦੀਆਂ ਸਿਸਕੀਆਂ ਰੁਕਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀਆਂ। ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਚਿਰਾਗ ਬੁੱਝ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਡੂੰਘੀ ਬੇਵੱਸੀ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗਰੀਬ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਦਰ-ਦਰ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੇਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਹੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾਮਨ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਹਰਮਨਦੇਵ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਹਿੱਲ ਗਿਆ। ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫੁੱਟ-ਫੁੱਟ ਕੇ ਰੋ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰਹੂਮ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਤੂਰ ਬੰਨਜਾਰਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ‘ਆਖਰੀ ਬਿਆਨ’ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਏ ਸਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣਗੇ। ਪਰ ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ‘ਸਿਸਟਮ’ ਤਾਕਤਵਰ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਇੰਨਾ ਝੁਕ ਗਿਆ ਕਿ ਐਫਆਈਆਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਐੱਸਸੀ/ਐੱਸਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 15-ਏ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੀੜਤ ਧਿਰ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਤ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਮੰਦਭਾਗੇ ਹੋ ਗਏ ਜਦੋਂ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਤੂਰਬੰਨਜਾਰਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਏ। ਇਹ ਪਟਾਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਜਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਅਸਹਿ ਪੀੜਾ ਝੱਲ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ’ਤੇ ਲੂਣ ਛਿੜਕਣ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਡਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਨੋਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਗਏ 23 ਸਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਸਨਮਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੰਨੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਉੱਚੇ-ਸੁੱਚੇ ਸੁਪਨੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਫਿਰ ਵੀ, ਸਥਾਨਕ ਸਿਆਸੀ ਰੰਜਿਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਪਿਆ। ਦਾਮਨ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਰੇਗਾ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਦਿਹਾੜੀ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਂਝਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸੀਵਰੇਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਹੋਏ ਮਾਮੂਲੀ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ 23 ਸਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ 20 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਲਮ ਵਿੱਚ, ਸੰਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਲੀਲਾ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਪਰ ਮਨੁੱਖਤਾ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਇਹ ਹਮਲਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਜਿਸਨੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਲਾਵਾਰਿਸ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਰਥਕ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੱਸ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਸੁਆਹ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦੇਣਾ ਸੀ।

ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ

ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਦੁਖਾਂਤ ’ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਰੋਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ, ਦਾਮਨ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਲੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੀ ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਜਾਂਚ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਜੱਜ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੂਰਬੰਜਾਰਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜ਼ਮਾਨਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ; ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਮਾਨਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਨਸਾਫ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਰਾਹ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।