ਵਿਗਿਆਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੈ : ਡਾ. ਜਗਦੀਪ ਵਿਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੈਵਲਿਨ ਚੈਂਪੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ: ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਖੋਜ
Publish Date: Sun, 04 Oct 2026 04:26 PM (IST)
Updated Date: Sun, 04 Oct 2026 04:29 PM (IST)
ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ•, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, •ਪਟਿਆਲਾ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਕ ਖੋਜ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਜੈਵਲਿਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਹਿਲਜੁਲ (ਮੂਵਮੈਂਟਸ) ਦੇ ਭੇਤ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਖਲਾਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਥ੍ਰੋਅਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ’ਚ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਖੋਜਾਰਥੀ ਡਾ. ਸੀਮਾ ਰਾਣੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੋ. ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਦਿਓਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਡਾ. ਜਗਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖੋਜਾਰਥੀ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਿਵੇਂ ਕਲਾਸਰੂਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਖਲਾਈ ਰਾਹੀਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਲੋੜ ਹੈ। ਖੋਜਾਰਥੀ ਡਾ. ਸੀਮਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਖੇਡ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕਿਸੇ ਅਥਲੀਟ ਨੂੰ ਰਨਵੇਅ ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨੇਜ਼ਾ (ਜੈਵਲਿਨ) ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਥ੍ਰੋਅ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਹੁਨਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਪਰ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੂਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਟੀਕ ਵਿਗਿਆਨ ਛੁਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਖੋਜ ਦੌਰਾਨ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਵੀਡੀਓ ਟੂਲ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖ ਇੱਕ ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੈਵਲਿਨ ਸੁੱਟਣਾ ਅੱਖ ਝਪਕਣ ਜਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥ੍ਰੋਅ ਛੱਡਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੈਮਰਿਆਂ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਿਰਫ਼ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਥ੍ਰੋਅਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਟਰੈਕ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਜਾਂਚਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਰ ਜੋੜ ਕਿਵੇਂ ਮੁੜਦਾ ਹੈ। ਹੱਥੋਂ ਛੁੱਟਣ ਵੇਲੇ ਨੇਜ਼ੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਗਿੱਟੇ, ਗੋਡੇ, ਕੁੱਲ੍ਹੇ, ਮੋਢੇ ਅਤੇ ਕੂਹਣੀ ਦੇ ਸਟੀਕ ਕੋਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਾਂਹ ਦੀ ਗਤੀ (ਸਪੀਡ) ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ। ਪ੍ਰੋ. ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਦਿਓਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜ ਸਰਵੋਤਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਥ੍ਰੋਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਨੀਰਜ ਚੋਪੜਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਰਹੇ। ਚੋਪੜਾ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਖੋਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਅਹਿਮ ਤੱਤ ਲੱਭੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਥ੍ਰੋਅਰ ਪੂਰੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰੀ ਪੈਰ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਜਮਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਲੱਗੀ ਬ੍ਰੇਕ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਚੋਪੜਾ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਗੋਡਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਪੂਰੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧਾ ਨੇਜ਼ੇ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਖੋਜ ਵਿਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਰੋਹਿਤ ਯਾਦਵ, ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੰਗ, ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਅਤੇ ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।